کاهش ازدواج و باروری/ فاصله بین خواست جوانان برای فرزندآوری با آن‌چه اتفاق می‌افتد

عصر قم - معاون برنامه‌ریزی، پایش و ارزیابی عملکرد ستاد ملی جمعیت با هشدار نسبت به کاهش نرخ باروری و افت آمار ازدواج در کشور گفت: نرخ باروری کل ایران به ۱.۳۴ رسیده و با تداوم روند فعلی، کاهش ازدواج، افزایش سن فرزندآوری و فاصله طولانی میان تولد فرزندان می‌تواند کشور را به آستانه «چاه جمعیتی» نزدیک کند.

سید حامد برکاتی معاون برنامه‌ریزی، پایش و ارزیابی عملکرد ستاد ملی جمعیت درباره وضعیت ازدواج و فرزندآوری در کشور افزود: اصطلاحی با عنوان «چاه جمعیتی» در محاوره به زمانی گفته می‌شود که میزان باروری به ۱.۳ برسد؛ یعنی اگر میزان باروری در کشوری کمتر از ۱.۳ برسد، خیلی قابل ترمیم نخواهد بود و نمونه‌های بسیاری در دنیا وجود دارد. از جمله علت‌های این موضوع می‌توان به عدم ازدواج و ازدواج در سن بالا اشاره کرد.
وی ادامه داد: در سال ۱۴۰۳ برای اولین بار در گیلان، تعداد تولدها از مرگ‌ها کمتر شد. این موضوع در سال ۱۴۰۴ در مازندران رخ داد و احتمالا و باتوجه به روند چند سال اخیر این اتفاق در تهران، البرز یا سمنان نیز رخ می‌دهد؛ یعنی به سمتی می‌رویم که در صورت عدم اقدامات موثر برای اصلاح،‌ ناچاریم در عین هزینه بیشتر و اثربخشی کمتر،‌خدمات ناباروری و فریز تخمک را بیش از پیش توسعه دهیم.
معاون برنامه‌ریزی، پایش و ارزیابی عملکرد ستاد ملی جمعیت اضافه کرد: میزان باروری در استان گیلان مانند کره جنوبی حدود ۰.۸ است و با توجه به متوسط ۱.۳۴ کشوری، وضعیت نامناسبی دارد.
برکاتی گفت: اکنون میزان باروری کل در کشور ۱.۳۴ است و در سال ۱۳۹۴ این میزان بیش از ۲.۱ بود. میزان ازدواج نیز از ۸۹۰ هزار در سال ۱۳۸۹ به حدود ۴۳۲ هزار مورد در سال جاری رسیده است.
وی افزود: اولین فرزندان به طور متوسط در کشور در سن ۲۸ سالگی و در تهران در سن ۳۰ سالگی مادران، متولد می‌شوند.

فاصله بین خواست جامعه و آن‌چه رخ می‌دهد، زیاد است
معاون برنامه‌ریزی، پایش و ارزیابی عملکرد ستاد ملی جمعیت گفت: اولین فرزندان معمولا حدود ۴.۶ سال پس از ازدواج و فرزند دوم، ۵.۵ سال بعد به دنیا می‌آیند؛ یعنی شیوه زندگی جامعه ایرانی به این سمت رفته که حدود ۱۰ سال طول می‌کشد تا اگر زوج بخواهد حتی دو فرزند داشته باشد، این دو فرزند به دنیا بیایند.
وی بیان کرد: در پژوهش‌های متعددی از جوانان پرسیده شده که چند فرزند می‌خواهند و گفته‌اند که حدود ۲.۵ فرزند؛ اما فاصله بین خواست جامعه در سن باروری و آن‌چه اتفاق می‌افتد، به دلیل مسائلی مانند شغل، اقتصاد و فرهنگ بسیار زیاد است.
برکاتی اظهار کرد: موضوع جمعیت و خانواده مربوط به خود مردم است و حاکمیت باید علاوه بر تشویق الگوهای موفق، باتوجه به نیاز عموم مردم به خدمات حمایتی برای فرزندآوری در این جهت تلاش کند.
وی افزود:‌ کارت امید مادر یکی از این حمایت‌ها محسوب می‌شود و باید تلاش کنیم میزان حمایت های مندرج در آن بیشتر شود. حمایت های موثرتر به معنی مسکن و شغل است؛ وقتی زوجین جوان، فرزنددار می‌شوند، باید به آنان کمک شود. این سیاست در ستاد ملی جمعیت وجود دارد و قانون هم از آن حمایت می‌کند.