کرمان رصد - فارس / متن پیش رو در ........ منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست.
نقد دروازه آهنین جدید سنتکام باید بر عدم تناسب ابزار با ادعای آمریکاییها متمرکز باشد و مهم‌ترین نکته این است: اگر محاصره دریایی موفقیت آمیز بود، نیازی به طرح جدید حس نمی‌شد.
بیش از 250 روز است که فشار آمریکا با نهایت توان علیه ایران ادامه دارد، این فشار از فاز نظامی به اقتصادی و سایر فازها تغییر ماهیت می‌دهد اما همه این مراحل یک کلید واژه دارند: چیزی که ایران تجربه می‌کند، نهایت فشار آمریکا است. البته اثرگذاری این فشار بر ایران تنها تابع توان طرف آمریکایی نیست و میزان آمادگی ایران برای مقابله با فشار هم فاکتور تعیین‌کننده‌ای است.
حالا در بحبوحه اخبار ضد ونقیض درباره ازسرگیری جنگ نظامی توسط آمریکا شاهد فاز جدیدی از فشار اقتصادی هستیم.
چیزی که سنتکام آن را با عنوان دروازه آهنین معرفی کرده اما ماهیت آن از ابعاد فشار این فاز پرده‌برداری می‌کند.
محدودیت ساختاری فشار جدید امنیتی است، نه تجاری
مأموریت اعلام‌شده دروازه آهنین جلوگیری از انتقال سامانه‌های سلاح پیشرفته، فناوری‌های دوکاربردی، مواد تحریم‌شده و جریان‌های درآمد غیرقانونی است. این تعریف به‌وضوح اقلام و جریان‌های خاص با کاربرد امنیتی را هدف می‌گیرد.
البته این مسئله می‌تواند یک تکنیک برای جلوگیری از شکست الگو جدید سنتکام باشد، زمانی‌که شما محاصره را با فاکتور همه کالاها درنظر بگیرید، رد شدن حتی یک کانتینر می‌تواند هیمنه و تصویر شما را تخریب کند اما وقتی کالاهای انتخاب‌شده‌ای را عنوان می‌کنید، حالا دست شما باز است تا از شسکت تصویر اقدام جدید جلوگیری کنید.
از سوی دیگر، یک تحلیل مؤسسه CSIS نیز تأکید می‌کند که محدود کردن تدارکات نظامی نیازی به بستن تجارت عادی ندارد و افزایش حجم تجارت لزوماً به معنای شکست گروه ضربت نیست. این تمایز بنیادین، ادعای اثرگذاری بر تجارت خارجی را از حوزه مأموریت واقعی این نیرو خارج می‌کند.
فقدان اهرم اجرایی مستقیم بر زمین
دروازه آهنین یک ستاد هماهنگی ۲۰ نفره در تامپا است، نه یک نیروی گشت‌زنی یا بازرسی در مرزها. گزارش‌ها تصریح می‌کنند که این گروه ضربت هیچ اختیار جدیدی برای بازرسی کشتی‌ها در دریای خزر یا دسترسی به بنادر کشورهای همسایه دریافت نکرده است.
اهرم واقعی واشنگتن در این حوزه، در بهترین حالت، فشار بر تأمین‌کنندگان بالادست (شرکت‌های اروپایی یا دارای دسترسی) است و توان کنترل فیزیکی مسیرها از عهده آن بر نمی‌آید.
یعنی اثرگذاری بر تجارت خارجی، مشروط به همکاری داوطلبانه طیفی از بازیگران دولتی و خصوصی است که هیچ‌کدام تحت کنترل عملیاتی سنتکام نیستند.
واقعیت‌های زمینی؛ تعدد مسیرها و منافع همسایگان
ایران با هفت کشور مرز زمینی دارد و مجموع طول این مرزها حدود ۵۸۹۴ کیلومتر است، به این عدد باید حدود ۷۴۰ کیلومتر خط ساحلی در دریای خزر را هم اضافه کرد.
نظارت مؤثر بر این گستره جغرافیایی نیازمند همکاری پایدار همسایگان، کنترل گمرکی و اطلاعاتی شبکه‌ای است که هیچ‌یک در اختیار مستقیم سنتکام نیست.
کشورهای همسایه مجری سیاست خارجی آمریکا نیستند و هر یک ملاحظات اقتصادی و امنیتی مستقل خود را دارند؛ تجارت با ایران برای برخی از آنها اهمیت اقتصادی و حتی امنیتی دارد.
تجربه تحریم‌های مرزی پیشین (عراق و پاکستان) نشان می‌دهد که وضعیت گذرگاه‌ها تابع تحولات سیاسی و مذاکرات دوجانبه است و صرف فشار خارجی پاسخگو نیست.
موانع حقوقی و ژئوپلیتیک در دریای خزر
دریای خزر برخلاف خلیج فارس و دریای عمان، ممنوعیت حقوقی حضور نیروهای خارجی را دارد. این مانع حقوقی بین‌المللی با استقرار نیرو یا هماهنگی بین‌سازمانی قابل رفع نیست.
در عمل، واشنگتن برای اعمال فشار در خزر به همکاری روسیه و کشورهای ساحلی نیاز دارد که روسیه به‌دلیل رابطه با ایران، کمترین انگیزه را برای محدود کردن این مسیرها دارد.
تمرکز بر دروازه آهنین اعتراف به ناکامی محاصره دریایی است
تشکیل این گروه ضربت پس از ماه‌ها محاصره دریایی نشانه جستجوی ابزار فشار جایگزین است.
تحلیل‌های نزدیک به تهران آن را اعتراف به شکست توصیف می‌کنند. از منظر تحلیلی بی‌طرفانه‌تر، می‌توان گفت که اگر محاصره دریایی به‌تنهایی به اهداف اعلام‌شده (فروپاشی اقتصادی یا توقف کامل صادرات) می‌رسید، نیازی به گسترش دامنه فشار به زمین نبود.
این گسترش، خود گواهی بر مقاومت ساختاری اقتصاد ایران در برابر فشار دریایی است.