عصر قم - تهران-استاد دانشگاه کوفه در نخستین نشست «افق روایت»، خطبه فدکیه را مکتبی بنیادین برای دادخواهی و بیداری امت خواند و تأکید کرد که مجاهدت و صبوری امروز زنان در غزه، لبنان، یمن و عراق، امتداد زنده و تاریخی سیره روشنگرانه فاطمه زهرا(س)و حضرت زینب(س) است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در تهران، نخستین پیش‌نشست از سلسله‌نشست‌های تخصصی «افق روایت» با عنوان «ایستادگی زنان در خط مقدم جبهه مقاومت؛ امتداد تاریخی خطبه فدکیه» به همت اداره تبلیغ در رسانه و فضای مجازی معاونت تبلیغ و امور فرهنگی جامعه‌الزهرا(س) و با سخنرانی خانم دکتر امل سهیل عبدالحسینی، عضو هیئت علمی دانشگاه کوفه و از فعالان جبهه مقاومت در عراق، به شیوه برخط برگزار شد.
این نشست علمی که به زبان عربی همراه با ترجمه هم‌زمان فارسی و با استقبال گسترده اساتید، طلاب، پژوهشگران حوزوی و فعالان رسانه‌ای و فرهنگی برگزار شد، به تبیین پیوند وثیق میان مواضع استکبارستیزانه و خطبه فدکیه حضرت صدیقه طاهره(س) با رسالت و مجاهدت زنان در محور مقاومت به‌ویژه در غزه، جنوب لبنان، یمن و عراق اختصاص داشت.
فدک؛ نماد مطالبه‌گری و بنیان‌گذاری یک مکتب حقوقی
دکتر امل سهیل عبدالحسینی با تبیین ریشه‌های اصیل ایستادگی زن مسلمان اظهار داشت: مقاومت و کنشگری زنان در کوران حوادث کنونی منطقه، پدیده‌ای مقطعی یا صرفاً ناشی از اضطرار جنگ نیست، بلکه ریشه‌ای ژرف و پویا در تاریخ و آموزه‌های اصیل اسلام دارد.
وی با بازخوانی ابعاد معرفتی واقعه فدک تصریح کرد: تلقی نادرستی وجود دارد که قیام حضرت زهرا(س) را صرفاً برای بازپس‌گیری قطعه‌زمینی به نام فدک خلاصه می‌کند؛ درحالی‌که حقیقت ماجرا بسیار بنیادین‌تر است. فدک نماد تقابل حق و باطل و بستری برای طرح پرسش‌هایی کلان و سرنوشت‌ساز بود؛ اینکه آیا پس از ارتحال پیامبر گرامی اسلام(ص)، حق و عدالت محترم باقی می‌ماند؟ آیا جامعه به نصوص صریح وحی پایبند است؟ مسئولیت امت در پشتیبانی از مظلوم چیست و آیا می‌توان به نام دین، حقوق مشروع دیگران را پایمال کرد؟
استاد دانشگاه کوفه پنج مؤلفه و فراز برجسته خطبه فدکیه را شامل «شکستن حصار سکوت و ارعاب»، «استدلال‌محوری و تمسک به آیات قرآن کریم»، «پیوند حق فردی با حقوق عامه امت»، «افشاگری شجاعانه انحرافات» و «بذرپاشی آگاهی برای هدایت نسل‌های آینده» برشمرد و تأکید کرد: خطبه فدکیه یک نطق گذرا نبود، بلکه مانیفست فکری، اعتراضی و حقوقی جاودانه‌ای بود که الگوی هر زنی در طول تاریخ است که در برابر ظلم و اشغالگری قد علم کرده و از شرف و کرامت انسانی پاسداری می‌کند.
از فاطمه تا زینب؛ انتقال علم مقاومت از مسجد به میدان نبرد
وی در ادامه به تجلی و استمرار پیام فدک در حماسه عاشورا و جهاد تبیین عقیله بنی‌هاشم پرداخت و گفت: آنچه صدیقه کبری(س) در مسجد مدینه پایه‌گذاری کرد، در خطبه‌های افشاگرانه حضرت زینب(س) در کوفه و دارالاماره شام به اوج رسید؛ فاطمه(س) در مسجد ندای حق‌طلبی سر داد و زینب(س) در کاخ یزید طواغیت را رسوا ساخت. رسالت حضرت زینب(س) ثبت روایت صادقانه از واقعه کربلا و پژواک صدای خون شهدا بود.
دکتر عبدالحسینی با اشاره به فراز ماندگار «ما رأیتُ إلا جمیلاً» یادآور شد: این عبارت تاریخی عالی‌ترین جلوه شناخت پایداری و بینش توحیدی است؛ نگاهی عارفانه که زیبایی ایثار و پایداری بر صراط حق را به تصویر می‌کشد، بی‌آنکه سختی داغ‌ها را انکار کند یا ستم یزیدیان را توجیه نماید. این افق نگاه فراتر از حادثه و زمان حرکت کرد و به جاودانگی آرمان الهی گره خورد؛ همان مبنایی که امروز به زنان مجاهد در جبهه نبرد روحیه و انگیزه می‌بخشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه کوفه، هنر حضرت زینب(س) را تجمیع دو وظیفه حساس «روایت‌گری حقیقت» و «مدیریت و صیانت از خانواده» دانست و آن را جلوه‌ای از اوج رهبری بحران و احساس تکلیف دینی عنوان کرد.
چهار سنگر پیش‌روی زنان در هندسه مقاومت معاصر
سخنران نشست در بخش دیگری از بیانات خود، عرصه‌های جهادی و حضور میدانی زنان معاصر در جبهه پایداری را در چهار سنگر محوری تبیین کرد:
۱. مادر و همسر در رویارویی با داغ و فقدان: ایستادگی زن در کانون خانواده، ستون فقرات پایداری جامعه است. زن با آرامش‌بخشی، تربیت نیرو و پشتیبانی در اوج مخاطرات، انسجام کانون خانه را محفوظ نگه می‌دارد. البته این تکریم هرگز نباید سبب نادیده گرفتن رنج و عواطف زنانه شود؛ چراکه اشک و حزن منافاتی با صبر انقلابی ندارد و وظیفه حاکمیت و امت اسلامی، حمایت و مراقبت همه‌جانبه از این بانوان صبور است.
۲. سنگر رسانه و روایت‌گری آگاهی‌بخش: بانوان می‌توانند با بهره‌گیری از قلم، بیان، هنر عکاسی و تولیدات چندرسانه‌ای، عمق مظلومیت مجاهدان را منعکس کرده و افکار عمومی جهان را بیدار سازند. همان‌گونه که خطبه فدکیه بر تارک تاریخ درخشید، امروز نیز یک تصویر و کلیپ کوتاه نقشی تعیین‌کننده در موازنه‌های رسانه‌ای دارد که تحقق آن مستلزم راستی‌آزمایی، دقت حرفه‌ای و حفظ کرامت قربانیان جنگ است.
۳. امدادرسانی میدانی و خدمات انسان‌دوستانه: حضور فعالانه بانوان در بیمارستان‌ها، پناهگاه‌ها، مدارس و مراکز اسکان آوارگان و تأمین مایحتاج دارویی و غذایی، موتور محرکه بقای جامعه در هنگامه‌های سخت بحران است؛ عرصه‌ای که نیازمند برنامه‌ریزی، آموزش تخصصی، تأمین زیرساخت‌ها و تسهیلات حمایتی است.
۴. تربیت نسل استکبارستیز: مادری که آرمان فلسطین را نماد بین‌المللی حق‌طلبی به فرزند خویش می‌آموزد و دختران خود را در علم و عفت رهرو حضرت صدیقه طاهره(س) بار می‌آورد، در حقیقت نقشه تمدنی آینده را معماری می‌کند. این مادر حتی در صورت استقرار در خانه، پیشران اصلی مقاومت است؛ گرچه پشتیبانی روانی، مشاوره‌ای و تسهیل شرایط آموزشی وی وظیفه خطیر نهادهای متولی است.
توصیه راهبردی: منطق فاطمی، پایداری زینبی و وفاداری حسینی
دکتر عبدالحسینی در بخش پایانی سخنان خود، خطاب به بانوان عرصه مقاومت تأکید کرد: شاید زنی که امروز در خط مقدم مجاهدت می‌کند، میوه نهایی نصرت را در حیات خویش نبیند، اما نقشی تعیین‌کننده در معماری آینده اسلام دارد. شعار راهبردی ما باید این باشد: «در منطق و استدلال فاطمی باش، در صبر و استقامت زینبی عمل کن و در وفاداری به مکتب، حسینی گام بردار». در برابر پایمال‌شدن حق ساکت ننشینید، سنگر جهاد تبیین را حفظ کنید و عرصه ادراک جامعه را به دست روایت‌های دروغین و گمراه‌کننده نسپارید.
پیشنهادهای کاربردی جهت پیوند فقهی و رسانه‌ای سیره معصومین(ع)
در پایان این گردهمایی تخصصی، پیشنهادهایی کاربردی برای ارتقای کیفی فعالیت‌ها ارائه شد که از جمله آنها می‌توان به: «تدوین سرفصل‌های دانشگاهی و حوزوی مبتنی بر خطبه‌های فدکیه و زینبیه»، «ایجاد شبکه‌های منسجم رسانه‌ای جهت بازتاب مستند زیست زنان مقاومت»، «برگزاری کارگاه‌های مهارتی تربیتی برای خانواده‌ها و مادران»، «تشکیل کارگروه‌های تخصصی حمایت‌های روانی-اجتماعی از آسیب‌دیدگان جنگ» و «مستندسازی روایت‌های ناب زنان مقاومت در عراق، لبنان، غزه و یمن» اشاره کرد.
لازم به ذکر است، سلسله‌نشست‌های راهبردی «افق روایت» با هدف بازخوانی الزامات جهاد تبیین، بازنمایی نقش‌آفرینی زن تراز اسلامی در تحولات منطقه‌ای و ترویج شیوه‌های نوین تبلیغ بین‌الملل، توسط اداره تبلیغ در رسانه و فضای مجازی جامعه‌الزهرا(س) تداوم خواهد داشت.
نویسنده: وحید نستوهی