کرمان رصد - فرارو /متن پیش رو در فرارو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
به‌کارگیری پهپاد «شُواظ» از سوی نیروهای مسلح یمن در محورهای لحج، الوازعیه و کَهْبوب، در نزدیکی باب‌المندب، نشانه‌ای از اهمیت فزاینده پهپادها در حمله، شناسایی و جنگ روانی است. تصاویر منتشرشده با هدف نمایش خسارات به نیروهای مورد حمایت عربستان و تقویت بازدارندگی ارائه شده‌اند؛ بااین‌حال، ارزیابی میزان موفقیت عملیات و تأثیر آن بر موازنه راهبردی، به شواهد مستقل نیاز دارد.
علی ظافر-المیادین| تحولات نظامی اخیر در جبهه‌های جنوب غربی یمن، از شکل‌گیری مرحله‌ای تازه در رویارویی میدانی میان صنعاء و ریاض حکایت دارد. نیروهای مسلح یمن از به‌کارگیری پهپاد «شُواظ» برای نخستین بار در عملیات نظامی خبر داده‌اند؛ پهپادی که بنا بر روایت رسانه جنگی یمن، مواضع و تجمعات نیروهای مورد حمایت عربستان را در مسیر لحج به مناطق الوازعیه و کَهْبوب، در مجاورت گذرگاه راهبردی باب‌المندب هدف قرار داده است.
انتشار تصاویر این عملیات، علاوه بر برجسته‌کردن کارکردهای نظامی این پهپاد، به ابزاری برای تقویت بازدارندگی روانی و رقابت تبلیغاتی میان طرف‌های درگیر تبدیل شده است.
«شُواظ»؛ سلاحی تاکتیکی با قابلیت‌های تهاجمی و شناسایی
در روزهای گذشته، رسانه جنگی وابسته به نیروهای مسلح یمن تصاویری از عملیات مقابله با تجمعات نیروهای مورد حمایت عربستان و تعقیب تجهیزات نظامی آنان منتشر کرد. این تصاویر، بنا بر ادعای منتشرکنندگان، خسارات قابل‌توجهی را در مواضع استقرار این نیروها نشان می‌داد و از ایجاد مانع در برابر تلاش‌ها برای پیشروی در این محور حکایت داشت.
بر اساس روایت رسانه‌ای یمن، به‌کارگیری پهپاد «شُواظ» به تغییر شیوه مواجهه با تحرکات نظامی طرف مقابل کمک کرده و تلاش‌های نفوذ را با هزینه‌های بیشتری روبه‌رو ساخته است. در این چارچوب، عملیات پیش‌دستانه و استفاده از این نوع سلاح، از عوامل مؤثر در موفقیت تاکتیکی نیروهای یمنی معرفی می‌شود.
بااین‌حال، اهمیت این پهپاد تنها به قابلیت حمله محدود نیست. «شُواظ» در روایت ارائه‌شده، نمونه‌ای از سلاح‌های تاکتیکی کم‌هزینه و دارای قدرت مانور بالا به شمار می‌رود که از راه دور هدایت می‌شود و امکان انتقال زنده تصاویر از صحنه عملیات را فراهم می‌کند. چنین قابلیتی می‌تواند هم‌زمان دو کارکرد داشته باشد: اجرای حملات علیه اهداف و گردآوری اطلاعات درباره محل استقرار، شمار نیروها، تجهیزات و تحرکات طرف مقابل.
ترکیب این دو کارکرد، به فرماندهان میدانی امکان می‌دهد تصویر دقیق‌تری از وضعیت جبهه به دست آورند و تصمیم‌های عملیاتی خود را با توجه به شرایط میدان تنظیم کنند. همچنین استفاده از سامانه‌های هدایت از راه دور می‌تواند نیاز به حضور مستقیم نیروها در برخی موقعیت‌های پرخطر را کاهش دهد؛ هرچند میزان واقعی این تأثیر به توانمندی فنی سامانه و شرایط هر عملیات بستگی دارد.
تعقیب نیروها و تغییر الگوی استقرار در میدان
بررسی تصاویر منتشرشده از عملیات کَهْبوب و الوازعیه، در روایت رسانه جنگی یمن، نشان می‌دهد که مأموریت پهپاد «شُواظ» به تعقیب خودروهای نظامی، زره‌پوش‌ها، استحکامات و موانع دفاعی محدود نبوده و افراد حاضر در میدان را نیز دربر گرفته است.
بر همین اساس، این پهپاد به‌عنوان ابزاری با مأموریت دوگانه معرفی می‌شود: از یک سو، توانایی حمله و تعقیب اهداف را دارد و از سوی دیگر، برای شناسایی وضعیت نیروهای مقابل و انتقال اطلاعات به کار گرفته می‌شود. این ویژگی‌ها می‌توانند در مدیریت عملیات و ارزیابی شرایط میدان مؤثر باشند.
در همین حال، با استناد به تصاویر منتشرشده می‌توان گفت که حضور این پهپاد، الگوی استقرار نیروهای مورد حمایت عربستان را تغییر داده است. به‌جای حرکت در قالب ستون‌ها و کاروان‌های نظامی آشکار برای نمایش قدرت، این نیروها به سمت پراکندگی بیشتر و اتخاذ وضعیت‌های دفاعی و پنهان‌کارانه سوق داده شده‌اند.
در این برداشت، تغییر شیوه استقرار لزوماً به معنای مصون ماندن نیروها از حمله نیست؛ بلکه نشان می‌دهد تهدید ناشی از پهپادها می‌تواند محاسبات تاکتیکی را تغییر دهد و هزینه حفظ تمرکز نیروها و تجهیزات در یک منطقه را افزایش دهد.