کرمان رصد - کرمان- پس از سال ها خشکسالی و عدم بروز سیلاب ناشی از مانسون در جنوب کرمان بار دیگر هشدارهای جدی در خصوص احتمال بروز سیلاب در شهرستان های جنوبی کرمان صادر شده است.
خبرگزاری مهر- گروه استان ها: پدیده اقلیمی ال نینو در سال ۱۴۰۵ با شدتی بیسابقه در حال تقویت است و بر اساس پیشبینیهای سازمان جهانی هواشناسی، احتمال تداوم شرایط ال نینویی تا زمستان سال جاری وجود دارد.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور هشدار داده که این پدیده میتواند ۲۵ تا ۲۷ استان کشور را تحت تأثیر قرار دهد و بارشهای سنگینی را رقم بزند؛ اما در جنوب و غرب کرمان که سال هاست بارندگی حتی به حد نرمال هم نرسیده و مدت هاست لایروبی رودخانه ها فراموش شده است و این زنگ خطری جدی در خصوص بروز سیلاب و خارج شدن سیل از مسیر رودخانه ها است.
پیشبینی بارشهای فراتر از نرمال در جنوب کرمان
بر اساس گزارشهای هواشناسی، بارندگیهای پیشبینیشده برای فصل پاییز و زمستان در جنوب استان کرمان نرمال رو به بالا خواهد بود و از نیمه دوم مهرماه به بعد، بارشهای بالاتر از نرمال انتظار میرود.
هواشناسی کرمان با اشاره به شرایط بافت خاک و وضعیت رودخانههای منطقه، احتمال سیلابی شدن شهرستانهای جنوبی استان را جدی دانسته است.
همچنین پیشبینیها نشان میدهد که بارشها در پاییز و اوایل زمستان امسال ممکن است بیش از ۷۰ درصد بالاتر از میانگین نرمال باشد.
هشدار نارنجی و خطر طغیان رودخانههای فصلی
اداره کل مدیریت بحران استان کرمان نیز در اطلاعیه ای با اعلام هشدار سطح نارنجی هواشناسی، از تشدید فعالیت سامانه بارشی در جنوب و جنوبغرب استان خبر داده و نسبت به احتمال وقوع سیلاب، طغیان رودخانههای فصلی، آبگرفتگی معابر و اختلال در تردد هشدار داده است.
آسیبپذیری هلیلرود و رودخانههای محلی به دلیل عدم لایروبی
رودخانه هلیلرود به عنوان تنها رود دائمی جنوبشرق کشور و شریان حیاتی تالاب جازموریان، در سالهای اخیر بارها طغیان کرده و خسارات جانی و مالی سنگینی بر جای گذاشته است.
جازموریان و روستاهای اطراف آن به دلیل قرارگیری در پستترین بخش حوضه آبریز هامون-جازموریان و وجود رودخانههای فصلی متعدد، از آسیبپذیرترین مناطق استان کرمان در برابر سیلاب محسوب میشوند.
در سالهای گذشته، سیلابهای متعددی روستاهای این منطقه را درگیر کرده و راههای دسترسی به روستاها و شهرهای را به طور کامل مسدود کرده است.
آمادهباش کامل دستگاههای اجرایی
در واکنش به این هشدارها، جلسه اضطراری ستاد مدیریت بحران استان کرمان با حضور فرمانداران و مدیران هشت شهرستان جنوبی در جیرفت برگزار شد و بر آمادگی حداکثری برای مقابله با سیلاب احتمالی و اقدامات پیشگیرانه از جمله بازنگری در حریم رودخانهها تأکید شده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری کرمان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به تغییرات اقلیمی بر لزوم آمادگی کامل دستگاههای اجرایی برای مقابله با خسارات احتمالی تأکید کرد و گفت: بر اساس مصوبات این نشست، دستگاههای اجرایی موظف شدهاند پیش از آغاز بارندگیها، نقاط حادثهخیز را شناسایی کرده و نسبت به رفع خطر، تقویت تجهیزات و آمادهسازی ماشینآلات و نیروهای عملیاتی اقدام کنند.
غلامرضا نژاد خالقی، بیان کرد: باید از همه ظرفیت های ممکن برای لایروبی رودخانه ها تقویت سیل بندها و آزاد سازی حریم رودخانه ها استفاده شود.
وی گفت: باید از هم اکنون پیشگیری های لازم انجام شود و همه دستگاه ها هم همکاری لازم را داشته باشند تا در ایام بارندگی با چالش جدی مواجه نشویم و آب به سمت باتلاق جازموریان هدایت و از ورود آب به روستاها، شهرها و مزارع و تاسیسات زیر بنایی جلوگیری شود.
وی بر اهمیت لایروبی رودخانهها و مسیرهای عبور آب تأکید کرده و هشدار داده که اگر این اقدامات در زمان مناسب انجام نشود، خسارات ناشی از بارشهای سنگین میتواند گسترده باشد.
هشدارهای لازم داده شده است
کارشناس هواشناسی استان کرمان نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با توجه به پیشبینی بارشهای فراتر از نرمال در پاییز و زمستان پیشرو و آسیبپذیری بالای جنوب کرمان، بهویژه حاشیه هلیلرود و روستاهای اطراف جازموریان، آمادگی کامل دستگاههای اجرایی و امدادی و اجرای اقدامات پیشگیرانه، امری حیاتی و فوری به شمار میرود.
مریم سلاجقه، با اشاره به دادههای ثبتشده در ایستگاههای هواشناسی استان کرمان، از تقویت پدیده ال نینو در اقیانوس آرام و تأثیرات آن بر الگوهای بارشی جنوب کرمان خبر داد و نسبت به خطر طغیان رودخانه هلیلرود و سیلاب در روستاهای حاشیه تالاب جازموریان هشدار داد.
وی با استناد به خروجی مدلهای پیشبینی فصلی سازمان هواشناسی، اعلام کرد که احتمال بارشهای فراتر از نرمال در پاییز و زمستان سال جاری وجود دارد و این وضعیت در جنوب استان کرمان، بهویژه در شهرستانهای جیرفت، عنبرآباد، کهنوج و منطقه جازموریان، محسوستر خواهد بود.
وی ادامه داد: بر اساس این پیشبینیها، بارشهای نرمال تا فراتر از نرمال برای فصل پاییز و زمستان انتظار میرود و از نیمه دوم مهرماه به بعد، بارندگیهای بالاتر از نرمال در جنوب استان کرمان آغاز میشود.
این کارشناس هواشناسی با اشاره به وضعیت هشدارهای صادرشده در روزهای اخیر، خاطرنشان کرد: اداره کل مدیریت بحران استان کرمان با استناد به هشدار سطح نارنجی سازمان هواشناسی، از تشدید فعالیت سامانه بارشی در جنوب و جنوبغرب استان خبر داده و نسبت به احتمال وقوع سیلاب، آبگرفتگی معابر و طغیان رودخانههای فصلی هشدار داده است.
سلاجقه، افزود: رگبار باران، رعد و برق، وزش باد شدید و گردوخاک محلی از مخاطرات این سامانه عنوان شده است.
وی با تأکید بر آسیبپذیری خاص منطقه جنوب کرمان، توضیح داد که بافت خاک در این مناطق، ظرفیت جذب آب را محدود کرده و همین عامل، احتمال سیلابی شدن شهرستانهای جنوبی استان را افزایش میدهد.
به گفته این کارشناس، آب و هوا پیوسته و به هم وصل است و تأثیرات اقیانوس آرام بر کشور ما، بارندگیهای بلندمدت و بیشتر از نرمال را رقم خواهد زد و همه باید آمادگی داشته باشند.
وی در خصوص خطر طغیان هلیلرود، با اشاره به اینکه سه رودخانه شور، ملنتی و هلیلرود شهر جیرفت را احاطه کردهاند، تصریح کرد: چالشهای جدی در مسیر حفاظت از حریم این رودخانهها و مقابله با مخاطرات سیلاب وجود دارد.
این کارشناس هواشناسی در پایان با اشاره به اینکه تجربه حوادث گذشته نشان داده است که هزینه پیشگیری بهمراتب کمتر از بازسازی و جبران خسارت پس از وقوع حادثه است، از ساکنان حاشیه رودخانهها و مسیلها خواست که هشدارهای هواشناسی را جدی بگیرند و از تردد و توقف در بستر رودخانهها خودداری کنند.
اقدامات پیشگیرانه در جیرفت انجام شده است
فرماندار جیرفت نیز در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: دستور لازم برای پیشگیری از بروز سیلاب داده شده است.
روحبخش بیگزاده، با اشاره به اینکه شهر جیرفت بهطور طبیعی در محاصره سه رودخانه شور، ملنتی و هلیلرود قرار گرفته است، اظهار داشت: این موقعیت جغرافیایی، جیرفت را به یکی از آسیبپذیرترین نقاط استان کرمان در برابر سیلابهای فصلی تبدیل کرده است.
وی با تأکید بر اینکه مدیریت بحران باید پیش از وقوع حادثه آغاز شود، افزود: در روزهای اخیر جلسات متعددی با بخشداران، شهرداریها و دستگاههای اجرایی برگزار شده تا پیش از آغاز بارشهای شدید، تمامی نقاط حادثهخیز شناسایی و ایمنسازی شوند.
فرماندار جیرفت در خصوص وضعیت دیوارههای حفاظتی رودخانهها گفت: در دو سال گذشته اعتباری از ستاد مدیریت بحران برای ایمنسازی یکی از رودخانههای درگیر اختصاص یافت.
وی با اشاره به اینکه شهرداری جیرفت برآورد هزینههای لازم را آغاز کرده است، افزود: اعتبارات فعلی شهرداری بهتنهایی نمیتواند مسیر روستاهای اطراف را پوشش دهد و نیاز به تخصیص اعتبارات تکمیلی از سوی استان و کشور است.
بیگزاده، همچنین به مشکل تغییر مسیر رودخانهها توسط کشاورزان اشاره کرد و گفت: این اقدام غیرقانونی، مسیر جریان آب را تغییر داده و خطر سیلاب را برای سایر مناطق افزایش میدهد.
وی همچنین به کمبود تجهیزات راهداری به عنوان یکی از چالشهای جدی در مدیریت بحران جنوب کرمان اشاره کرد و افزود: این تجهیزات باید در مواقع بحران کل جنوب استان کرمان را پوشش دهند و تقویت ناوگان ماشینآلات راهداری جیرفت، یکی از ضروریات اجتنابناپذیر است.
فرماندار جیرفت در پایان با اشاره به هشدارهای هواشناسی درباره بارشهای فراتر از نرمال در پاییز و زمستان پیشرو، بر لزوم آمادگی کامل تمامی دستگاههای اجرایی، امدادی و خدماتی تأکید کرد و گفت: همه مرخصیهای مدیران لغو شده و تیمهای عملیاتی در حالت آمادهباش کامل قرار دارند.
وی هدف اصلی ستاد مدیریت بحران را پیشگیری از بروز خسارت و تأمین ایمنی شهروندان و زیرساختهای شهرستان دانست و از مردم خواست که هشدارهای هواشناسی را جدی بگیرند و از تردد و توقف در بستر و حریم رودخانهها خودداری کنند.
هیچ کم کاری قابل قبول نیست
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان نیز گفت: باید هشدار سیل در جنوب کرمان جدی گرفته شود و هیچ بهانه ای در خصوص کم کاری و بروز سیلاب در مناطق مختلف استان قابل قبول نیست.
علی اصغر ذاکری هرندی، با اشاره به حضور همه فرمانداران در جلسات ستاد بحران گفت: همگی در جریان خطرات ال نینو قرار دارند و باید اقدامات لازم را انجام دهند.
معاون عمرانی استاندار کرمان با اشاره به تمرکز مدیریت این استان بر اجرای طرحهای آبخیزداری در پنج شهرستان بافت، رودبار جنوب، جازموریان، قلعهگنج و فاریاب، این مناطق را کانونهای اصلی بحرانخیزی در جنوب استان دانست و گفت که ترمیم و احداث سیلبندها در این شهرستانها با محوریت اداره کل مدیریت بحران استان در دستور کار قرار گرفته است.
وی در خصوص تامین اعتبار مورد نیاز فرمانداران نیز گفت: لایروبی حریم رودخانه ها و استحکان سیل بندها از هم اکنون باید انجام شود و برای انجام این امور تدبیر و همکاری دستگاههای مختلف ضروری است.
باید گفت خشکسالی سال های اخیر موجب شده طی این مدت کمترین توجه به لایروبی رودخانه ها انجام نشده باشد و قرار گرفتن روستاها و شهرهای مختلف در مجاور رودخانه های محلی و فصلی و هلیل رود به مخاطره ای جدی تبدیل شده است.