کرمان رصد - خراسان / پژوهشی تازه نشان میدهدتغییرات بسیارظریف جریان خون وفعالیت بافتی درنوک انگشتان،ممکن است پیش ازآنکه فرد ازفشارروانی خود آگاه شود،نشانههایی ازاسترس و اضطراب راآشکارکند
یافتههای جدید دانشمندان نشان میدهد نوسانات میکروسکوپی درجریان خون و متابولیسم سلولی نوک انگشتان میتواند شاخصی زیستی برای سنجش استرس و اضطراب باشد؛دریچهای تازه به سوی نسل نوین گجتهای پایش سلامت روان.
پیوند نامرئی ذهن و فیزیولوژی بدن
سالهاست که ارزیابی سلامت روان درانحصاراتاقهای درمان،پرسش نامههای خودسنجی و مصاحبههای بالینی باقی مانده است؛ابزارهایی ارزشمندکه به دلیل اتکا برادراک فردی،همواره با چالش سوگیری وعدم عینیت مواجه بودهاند.با این حال،واکنشهای روانی صرفاً درذهن باقی نمیمانند.دستگاه عصبی خودکارهنگام مواجهه با تنش، آبشاری ازهورمونها را ترشح میکند که پیامد مستقیم آن تغییرضربان قلب،انقباض رگها ونوسان دردمای پوست است.اکنون،پژوهشگران با تمرکزبربسترمویرگی ومتراکم نوک انگشتان،به دنبال کشف اثرانگشت فیزیولوژیک اضطراب رفتهاند.
نور،یادگیری ماشین و رصد مویرگها
درپژوهشی نوین که نتایج آن درنشریه Communications Medicine به چاپ رسیده،تیمی چندملیتی به سرپرستی متخصص«ادیک رافایلوف»،ازناظران ارشد این مطالعه،تاکید میکند که فشارروانی تک را مورد بررسی قراردادند.ساختارآزمون برپایه استفاده ازحسگرهای نوری غیرتهاجمی وتحلیل هوشمند بنا شد:
تابش نورفوتونیک:حسگر پوشیدنی بدون نیازبه خونگیری،جریان خون در مویرگهای سطحی،نوسان حرارتی والگوی مصرف انرژی دربافت نوک انگشت را ثبت کرد.
تحلیل با یادگیری ماشین:مدلهای رایانهای با تطبیق دادههای نوری و پرسش نامههای استاندارد شرکتکنندگان، موفق شدند با دقتی متوسط، الگوهای جریان خون افراد مضطرب را ازافراد آرام تفکیک کنند.
پروفسور«ادیک رافایلوف»،ازناظران ارشد این مطالعه،تاکید میکندکه فشارروانی تکعاملی نیست و درقالب یک منظومه زیستی شامل تغییرات ظریف خونرسانی و سوختوسازموضعی بروزمییابد.
مرزباریک اثبات مفهوم تا کاربرد بالینی
با وجود هیجان اولیه پیرامون این دستاورد،جامعه علمی بر لزوم احتیاط تاکید دارد.این ابزاردرحال حاضردرمرحله«اثبات مفهوم» قراردارد وفاقد توانایی تشخیص قطعی اختلالات روانپزشکی نظیرافسردگی ماژوراست.ازجمله چالشهای مهم پیشرو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
تکیه بر پرسش نامه بهجای تشخیص بالینی:دراین مرحله ارزیابیها برپایه خوداظهاری بوده ونیازمند تطبیق با تشخیص رسمی متخصصان روانپزشکی است.
پایایی درشرایط واقعی:تغییرات محیطی مانند دمای هوا،کافئین یا بیماریهای زمینهای میتوانند برگردش خون نوک انگشت اثربگذارند والگوها رامخدوش کنند.
تنوع جوامع هدف:تعمیم نتایج به جوامع گستردهترنیازمندکارآزماییهای بالینی وسیع با درنظرگرفتن سن،جنسیت وتنوع ژنتیکی است.
پژوهشگران تصریح میکنندکه تجهیزات پوشیدنی نوری هرگزجایگزین رواندرمانگر نخواهند شد، بلکه افقی تکمیلی برای ردیابی روند روزمره تنشهای عصبی ایجاد میکنند.
گام بعدی مخاطب؛ رویکردی هوشمندانه به سلامت دیجیتال
درجهانی که فناوری با شتاب به سمت شخصیسازی پزشکی حرکت میکند،دادههای بیولوژیک ارزش دوچندانی یافتهاند.برای مخاطب امروز،پیام کلیدی این پژوهش،جدی گرفتن پیوستگی عمیق تن وروان است؛علایم فیزیکی مبهم نظیرسردی دستها یا تپشهای گذرا میتوانندآیینهای ازبارروانی پردازشنشده باشند.تازمان تجاریسازی و تایید بالینی این حسگرها، بهترین اقدام بهرهگیری ازآگاهی ذهنی،مدیریت روزمره محرکهای استرسزا ومراجعه به متخصصان سلامت روان درمواجهه با تنشهای ادامهدار است؛فناوری درنقش ابزارکمکی خواهد آمد،اما محوریت مراقبت همواره با خودآگاهی ومداخله تخصصی انسان باقی میماند.