کرمان رصد - ایرنا / آب خلیجفارس از هرمزگان به داخل لولههایی قطور هدایت شده و در مسیری طولانی حرکت کرده است و به گلگهر و مس و چادرملو و همچنین به شبکه آشامیدنی شهر رفسنجان رسیده اما شهر کرمان همچنان از آن بیبهره مانده است. پروژه اضطراری انتقال آب خلیجفارس به شهر کرمان که با هدف تامین کسری آب مرکز استان از بهمنماه سال ۱۴۰۱ آغاز شده، در مرحلهای قرار گرفته است که وعدههای افتتاح آن مدام بهروزرسانی میشود بیآنکه آبی در شبکه توزیع شهر جاری شود. معاون عمرانی استاندار کرمان بهتازگی گفته که تا پایان پاییز امسال این آب باید به شهر برسد.
ایده نخست شیرینسازی آب دریا و انتقال آن به صنایع بزرگ معدنی در کرمان و یزد در دهه ۹۰ خورشیدی به اجرا درآمد.
نیاز مبرم شرکتهای صنعتی و معدنی گلگهر در سیرجان، مس سرچشمه در رفسنجان و چادرملو در اردکان یزد برای تامین آب تاسیسات موجود و اجرای طرحهای توسعهای و از طرفی، تشدید کمآبی و کاهش سطح آبهای زیرزمینی در این مناطق موجب شد تا انتقال ۱۸۰ میلیون مترمکعب آب در سال از خلیجفارس به این صنایع در دستور کار قرار گیرد.
انتقال آب از هرمزگان به کرمان و یزد که در ادبیات مقامات سیاسی با عنوان ابَرپروژه و مگاپروژه معرفی میشود در فاز نخست ۱۳۰ میلیون مترمکعب آب را نمکزدایی کرد و در سال ۱۳۹۹ به گلگهر و مس سرچشمه و چادرملو رساند.
در حالی که هدف اولیه این پروژه تامین آب صنایع بود، با تشدید کمآبی در استان کرمان در سالهای اخیر، تصمیم بر آن شد که بخشی از این آب با هدف تامین نیاز آب آشامیدنی از سرچشمه به شهرهای رفسنجان و کرمان نیز منتقل شود.
طرحی که برای شهر کرمان در دستور کار قرار گرفت با ۱۰۸ کیلومتر لولهگذاری از کیلومتر ۲۶ رفسنجان تا تصفیهخانه آب شهر کرمان در جاده نِگار به سمت بردسیر، باید آب خلیجفارس را به مرکز استان برساند.
طرح اضطراری با سرعت لاکپشتی
بهمنماه سال ۱۴۰۱ این ۲ پروژه رسما کلید خورد. ۲ سال بعد و در تیرماه سال ۱۴۰۳ بود که این آب به شهر رفسنجان رسید. انتقال آب خلیجفارس به شهر کرمان اما با وعدههای مکرر این تابستان و تابستان بعد، همچنان در راه بوده و به مرکز استان نرسیده است در حالی که براساس جدول زمانبندی قرار بوده این پروژه تا پایان سال ۱۴۰۲ به بهرهبرداری برسد.
آنچه که از سوی مقامات بهعنوان عامل اصلی این تاخیر اعلام شده، عدم تامین بهموقع منابع مالی است.
شهر کرمان با کمبود حدود ۱۰۰۰ لیتر بر ثانیه آب در زمانهای اوج مصرف مواجه است. این کمبود به صورت کاهش فشار، قطعی یا ناپایداری آب در برخی ساعات و برخی محلهها بهویژه در ماههای پایانی بهار و در طول تابستان بروز پیدا میکند.
برای تامین این کسری، راهحل اضطراری را انتقال آب از خلیجفارس دانستهاند. هدف این طرح اضطراری، آبرسانی و تامین بخشی از نیازهای آبی کرمان و رفسنجان و برخی دیگر از شهرهای استان برای میانمدت یعنی سال ۱۴۱۰ بوده است.
بنا به تاکید کارشناسان مرتبط با این طرح، این آبِ گرانقیمت و پرهزینه هم نه برای همیشه بلکه تنها برای استفاده در شرایط اضطرار فعلی منطقی است و برای افق بلندمدت، راهکارهای دیگری برای تامین آب آشامیدنی شهرهایی از جمله کرمان باید مدنظر قرار بگیرد.
فرمان تکمیل پروژه تا پاییز
در عین حال، تمرکز اصلی اکنون بر تکمیل این پروژه قرار دارد و زیرساختهای اجرای آن بنا به گفته مدیرعامل شرکت آبفای کرمان، بهصورت جدی در حال تکمیل است.
علیرضا عبدیان، مدیرعامل شرکت آبفای کرمان اواخر تیرماه امسال در یک نشست خبری اعلام کرد که عملیات اجرایی خط لوله انتقال آب از خلیجفارس تا شهر کرمان به اتمام رسیده و ایستگاههای پمپاژ این پروژه پیشرفت فیزیکی بیش از ۵۰ درصدی دارد.
وی افزود: امید میرود که مراحل اجرایی این طرح حیاتی با تامین اعتبارات موردنیاز به پایان برسد و این پروژه تا تابستان سال آینده به مرحله بهرهبرداری برسد.
در حالی که از سوی بهرهبردار، تابستان ۱۴۰۶ بهعنوان وعده جدیدِ رسیدن این آب به شهر کرمان هدفگذاری شده، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان ۱۱ مردادماه امسال در کارگروه پیگیری طرحهای انتقال آب استان با اشاره به طرح انتقال آب خلیج فارس به کرمان گفت: این خط انتقال باید تا پایان پاییز امسال به مخازن شهر کرمان برسد ضمن آنکه انتظار داریم آبرسانی به شهرستانهای مجاور نیز تا پایان خردادماه ۱۴۰۶ انجام شود تا در این شهرها نیز با تنش آبی مواجه نشویم.
به نقل از روابط عمومی استانداری کرمان، علیاصغر ذاکریهرندی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان با اشاره به تامین منابع مالی این طرح اظهار کرد: از محل اعتبارات مسئولیتهای اجتماعی، اعتبارات دولتی و منابع داخلی برای اجرای پروژه کمک خواهیم کرد.
وی همچنین از سازمان مدیریت و برنامهریزی خواست در تخصیص اعتبارات، طرحهای انتقال آب به شهر کرمان و شهرستانهای همجوار را در اولویت قرار دهد.
اگرچه تقریبا تمامی پروژههای انتقال آب در کشور با موجی از انتقادات کارشناسی از نظر اقتصادی و زیستمحیطی مواجهند اما شهرهای تشنه و طرحهای توسعهای به آب نیاز دارد و همین، سیاستگذاران را ناچار به اتخاذ این رویکردها و اجرای پروژههای انتقال آب کرده است. کرمان سالها در انتظار آبی است که وقتی به لولهها برسد، شاید تنها بخشی از نیازهای بلندمدت آن را پوشش دهد؛ اما آیا این آب با فرمان معاون عمرانی استاندار، تا پاییز به کرمان میرسد؟