کرمان رصد - کرمان- بالا آمدن آب های زیر زمینی در مناطق غربی و مرکزی شهر کرمان در کنار مشکلات زیست محیطی موجب صدمه به منازل مسکونی و شهری شده است.
کرمان – خبرگزاری مهر: پروژه فاضلاب شهر کرمان که از سال ۱۳۷۶ کلید خورده، این روزها به یکی از طولانیترین و چالشبرانگیزترین طرحهای زیرساختی استان تبدیل شده است.
در حالی که بیش از دو دهه از آغاز این پروژه میگذرد، ساکنان مناطق غربی شهر کرمان همچنان با معضل بالازدگی فاضلاب در معابر عمومی دستوپنجه نرم میکنند.
بوی نامطبوع، آلودگی زیستمحیطی و خطرات بهداشتی، بخشی از هزینههایی است که مردم غرب کرمان برای عدم تکمیل این پروژه حیاتی میپردازند.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کرمان اما وعده داده است که با تکمیل فاز اول تصفیهخانه جدید و شبکه جمعآوری، مشکل بالازدگی فاضلاب در بلوار جمهوری و خیابان همتیفر تا پایان سال جاری برطرف شود.
پروژهای با قدمت ۳۰سال
پروژه فاضلاب شهر کرمان از سال ۱۳۷۶ آغاز شده و به دلیل پیچیدگیهای فنی، کمبود اعتبارات و تغییر سرمایهگذاران، با تأخیرهای متعددی مواجه شده است.
بر اساس اظهارات علیرضا عبدیان، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کرمان، ۲۵ درصد از این پروژه شامل یک تصفیهخانه با ظرفیت ۳۰ هزار مترمکعب در شبانهروز، ۵۰۰ کیلومتر لولهگذاری، شبکه جمعآوری و خط انتقال با استفاده از اعتبارات دولتی اجرا شده است و در حال حاضر حدود ۴۵ هزار اشتراک و ۱۰۵ هزار واحد آپارتمانی از خدمات این شبکه بهرهمند میشوند.
غرب کرمان؛ کانون بحران بالازدگی فاضلاب
مشکل اصلی فاضلاب شهر کرمان به مناطق غربی، به ویژه بلوار جمهوری، حوالی برج اول و خیابان همتیفر، محدود میشود.
ساکنان این مناطق سالهاست که با پدیده بالازدگی فاضلاب در معابر عمومی دستوپنجه نرم میکنند؛ معضلی که نه تنها منظر شهری را تخریب کرده، بلکه سلامت عمومی و بهداشت محیط را نیز به خطر انداخته است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کرمان، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به آخرین وضعیت پروژه فاضلاب شهر کرمان، از تکمیل فاز اول تصفیهخانه جدید تا مهرماه سال جاری خبر داد و گفت: با بهرهبرداری از این تصفیهخانه با ظرفیت ۵۵ هزار مترمکعب در شبانهروز و تکمیل شبکه جمعآوری در مناطق غربی، مشکل بالازدگی فاضلاب در بلوار جمهوری و خیابان همتیفر تا پایان سال برطرف میشود.
علیرضا عبدیان با تشریح ابعاد مختلف این پروژه، اظهار کرد: ۲۵ درصد از کل پروژه شامل یک تصفیهخانه با ظرفیت ۳۰ هزار مترمکعب، ۵۰۰ کیلومتر لولهگذاری، شبکه جمعآوری و خط انتقال با استفاده از اعتبارات دولتی اجرا شده است. همچنین در حال حاضر حدود ۴۵ هزار اشتراک و ۱۰۵ هزار واحد آپارتمانی از خدمات این شبکه بهرهمند میشوند.
وی با اشاره به واگذاری بخشی از پروژه به بخش خصوصی از سال ۱۳۹۸، افزود: بر اساس قراردادی که با یک شرکت منعقد شد، این شرکت به عنوان سرمایهگذار، موظف به تکمیل پروژه شده و در ازای سرمایهگذاری، حق استفاده از ۷۵۰ میلیون مترمکعب پساب فاضلاب را به مدت ۲۵ سال خواهد داشت.
وی افزود: بدین صورت که هر زمان به سقف توافقشده دست یابد، قرارداد پایان مییابد و در غیر این صورت، پس از ۲۵ سال پروژه به شرکت آب و فاضلاب واگذار خواهد شد.
وعده حل مشکل فاضلاب غرب شهر کرمان
مدیرعامل آبفای استان کرمان با بیان اینکه بر اساس این قرارداد، فولاد بوتیا باید ۱۴۰۰ کیلومتر شبکه جمعآوری و یک تصفیهخانه با ظرفیت ۱۳۰ هزار مترمکعب احداث کند، گفت: طی ۷ سال گذشته، ۷۵۰ کیلومتر از شبکه جمعآوری اجرا شده و فاز اول تصفیهخانه با ظرفیت ۵۵ هزار مترمکعب در دست احداث است و بر اساس قول دادهشده در بازدید خردادماه مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، این فاز تا اوایل مهرماه آماده بهرهبرداری خواهد شد.
عبدیان، با اشاره به اینکه مشکل اصلی فاضلاب شهر کرمان مربوط به مناطق غربی، به ویژه بلوار جمهوری، حوالی برج اول و خیابان همتیفر است، تصریح کرد: خوشبختانه سرمایهگذار با سرعت در این مناطق و بلوار هوانیروز در حال اجرای عملیات است، شبکههای فرعی در منطقه همتیفر پیشتر اجرا شده و با اتمام خط اصلی، امکان جمعآوری فاضلاب غرب شهر و حل مشکل بالازدگی فراهم میشود.
وی با اشاره به قولهای دادهشده در سال گذشته، خاطرنشان کرد: سال گذشته وعده پایان پروژه تا پایان سال داده شد، اما به دلیل شرایط جنگی کشور و تعطیلی کارگاهها، این وعده محقق نشد، امسال اما تأکید میکنیم که فاز اول تصفیهخانه تا مهرماه به بهرهبرداری میرسد و مشکل فاضلاب غرب شهر تا پایان سال برطرف خواهد شد.
مدیرعامل آبفای استان کرمان با بیان اینکه جمع آوری ۵۵ هزار مترمکعب فاضلاب، بخش عمدۀ مشکل شهر را که مربوط به غرب و مرکز است، حل میکند، افزود: فاضلاب مناطق حاشیه شهر نیز در یک برنامه دو ساله جمعآوری خواهد شد و هماکنون شبکه فاضلاب در بسیاری از مناطق اجرا شده، اما به دلیل نبود تصفیهخانه، امکان اتصال وجود ندارد و پس از بهرهبرداری از تصفیهخانه، ۳۰ هزار مشترک جدید به شبکه متصل خواهند شد.
عبدیان، با تأکید بر مسئولیت ساکنین در مناطق فاقد شبکه فاضلاب، گفت: بر اساس مبحث ۱۶ مقررات ملی ساختمان و قانون شهرداریها، تا زمانی که پروژه فاضلاب در یک منطقه اجرا نشده باشد، جمعآوری و تخلیه فاضلاب بر عهده خود ساکنین است. همچنین در غرب شهر که چاههای جذبی به دلیل اشباع شدن دچار بالازدگی شدهاند، ساکنان باید نسبت به تخلیه مرتب چاهها اقدام کنند تا از بروز مشکلات بهداشتی جلوگیری شود.
علت بالاآمدن آبهای زیرزمینی در کرمان
زمینشناس کرمانی در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: پدیده بالاآمدن آبهای زیرزمینی در شهر کرمان، که این روزها به یکی از معضلات جدی زیستمحیطی و زیرساختی استان تبدیل شده، ریشههای عمیقی در بستر زمینشناسی و دخالتهای انسانی دارد.
محمد ناظم زاده، به واکاوی علل این بحران پرداخت و نسبت به عواقب جبرانناپذیر آن برای بافت تاریخی و سازههای شهری هشدار داد.
وی با اشاره به روند صعودی سطح آبهای زیرزمینی در کرمان اظهار کرد: مقایسه سطح برخورد به آب زیرزمینی در دشت کرمان و محدوده شهر طی سه دهه اخیر، دو روند کاملاً معکوس را نشان میدهد. به گونهای که در برابر افت سالانه سطح آب در دشت، با افزایش سالانه سطح آب در محدوده شهر مواجه بودهایم.
وی افزود: این پدیده نشاندهنده آن است که شهر کرمان به جای تخلیه آب، در حال انباشت آن در زیر سطح خود است.
ناظم زاده، مهمترین عامل این بحران را فقدان شبکه جمعآوری فاضلاب شهری دانست و تصریح کرد: نبود شبکه فاضلاب شهری در بافت قدیم و مسدود شدن بعضی از قناتهای شهر کرمان، عامل اصلی شکلگیری این مشکل است و آب شرب مصرفی که ناشی از افزایش جمعیت و توسعه شهر است، همراه با انسداد مجاری زیرزمینی مانند قنوات، تغییر کاربری اراضی کشاورزی، حذف چاههای بهرهبرداری و استفاده از چاههای جذبی، در شرایط فقدان شبکه فاضلاب شهری، موجب بالاآمدن سطح ایستابی در محدوده شهر شده است؛ به عبارت سادهتر، آبی که وارد شهر میشود، دیگر راهی برای خروج ندارد و سفرههای زیرزمینی را پر میکند.
وی در ادامه به ویژگیهای زمینشناسی خاص شهر کرمان اشاره کرد و گفت: جنس و خصوصیات ژئوتکنیک خاک زیر شهر، از عوامل اصلی نفوذ فاضلاب به سفره آب زیرزمینی و بالا آمدن سطح آب است.
باید گفت پروژه فاضلاب کرمان که از سال ۱۳۷۶ آغاز شده، اکنون به یکی از طولانیترین و چالشبرانگیزترین طرحهای زیرساختی این استان تبدیل شده است.
ساکنان غرب کرمان که سالهاست با بالازدگی فاضلاب در معابر عمومی دستوپنجه نرم میکنند، این روزها بیش از هر زمان دیگری به وعدههای مسئولان امید بستهاند؛ وعدههایی که در سالهای گذشته بارها شنیده شده اما به سرانجام نرسیده است.