کرمان رصد - کیهان /متن پیش رو در کیهان منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
شب صد و دوم و روز صد و سوم جنگ، شاهد رویدادهای متناقض بود.
بازار ![]()
به دنبال حمله آمریکا به چند سایت راداری و پدافندی، فاکسنیوز از قول مقامات آمریکایی اعلام کرد: «۲۰ هدف مورد حمله قرار گرفت و اگر ایران تصمیم به انتقام بگیرد، آمریکا پاسخ خواهد داد». در مقابل، بنابر اعلام سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی ایران، ۲۱ هدف در پایگاههای هوائی و دریایی آمریکا در منطقه مورد اصابت قرار گرفت؛ از جمله: ناوگان پنجم دریایی در بحرین، پایگاه علیالسالم در کویت، و پایگاه هوائی و مرکز فرماندهی کنترل آمریکا در الازرق اردن (و آشیانههای جنگندههای F35). یک فروند پهپاد MQ9 هم در آسمان جم منهدم شد.
درماندگی و سردرگمی بیشتر ترامپ پس از عملیات ناکام
ترامپ پریروز ادعا کرده بود «مذاکرات با ایران خوب پیش میرود. ما میتوانیم طی یکی دو روز آینده به ایدهای برسیم. آنها میخواهند به یک توافق بسیار خوب برسند و حاضرند همهچیز را به ما بدهند و از داشتن سلاح هستهای صرفنظر کنند».
او حتی پریشب هم قبل از حمله به ایران به تلافی سرنگونی بالگرد پنتاگون گفته بود: «به پاسخ قاطعانه اعتقاد دارم و این رویکرد همیشگی من است. ما توافق بسیار خوبی با ایران داریم که پابرجاست. فکر میکنم این وضعیت همچنان حفظ خواهد شد».
اما پس از پاسخ قدرتمند ایران علیه پایگاههای مهم آمریکا در اردن و بحرین و یمن، دونالد ترامپ در ادبیاتی آشفته و به هم ریخته گفت: «ایران برای مذاکره بر سر توافقی که میتوانست برایشان عالی باشد، خیلی دیر کرده و حالا باید بهای آن را بپردازد. ایران فقط حرف میزند و عمل نمیکند. قلدر خاورمیانه مُرده است. تهران بیش از حد وقتکشی میکند و من به صدور دستور حملات بیشتر برای نابودی زیرساختها نزدیک شدهام. رسانههای جعلی از گزارشدادن درباره اثربخشی محاصره دریایی خودداری میکنند».
این اظهارات آمیخته با درماندگی و سردرگمی در حالی است که ترامپ هم وانمود میکرده توافق و تسلیم ایران نزدیک است و هم برای توافق عجلهای ندارد! ترامپ سه هفته قبل ادعا کرد: درباره ایران عجلهای ندارم و نزدیک بودن انتخابات کنگره تاثیری بر تصمیمگیریهایم درباره توافق با ایران ندارد. من هیچوقت نمیگویم اوه انتخابات میاندورهای، باید عجله کنم. من عجلهای ندارم.
وضعیت اورژانسی ترامپ و توافق موکول به چند ماه دیگر
تظاهر همیشگی ترامپ درباره در دسترس بودن توافق، به انسداد تنگه هرمز و فشار بازارهای نفت و انرژی برمیگشت. او قریب به چهلبار از توافق قریبالوقوع خبر داده و توانسته بود قیمت نفت را تا حدودی مهار کند. اما کاهش چشمگیر ذخائر سوخت کشورها، کابوس نفت 150 تا 180 دلاری را واقعی کرده است. با این حال، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا دیروز گفت: اگرچه ایالاتمتحده به دستیابی به توافق با ایران، بسیار نزدیک شده، اما این توافق ممکن است هفته آینده یا چند ماه دیگر یعنی نوامبر (آبانماه) حاصل شود. نیاز اورژانسی ترامپ، بازگشایی تنگه و مهار انفجار بازارها در زمانی بسیار کوتاه است. اما ترامپ در صد روز گذشته نه با جنگ همهجانبه، نه با پروژه آزادی، نه با چند مرحله عملیات، و نه از طریق مذاکره آمیخته به تهدید نتوانست کاری از پیش ببرد بلکه تنگه گشوده در قبل از جنگ را مسدود کرد و مورد تحقیر و تمسخر برای این دستاورد! قرار گرفت.
در این زمینه سایمون هندرسون، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشنگتن در گفتوگو با بیبیسی اظهار کرد: علیرغم این درگیریهای نظامی اما بهنظر من، ترامپ خواهان یک عقبنشینی سریع در تنگه هرمز است؛ چراکه او بسیار نگرانِ تجارت جهانی نفت و پیامدهای اقتصادی آن بر آمریکا است
تذبذب و بیثباتی در مذاکرات
روزنامه نیویورکتایمز در بررسی علت عدم حصول توافق نوشت: مانع اصلی در برابر توافق با ایران، تغییر مداوم خواستههای ترامپ و سرخوردگی او از روند مذاکرات بوده است، به گفته میانجیگران، او بارها شرایطی را که تیم خودش پیشتر با مقامات ایرانی درباره آنها بحث کرده بود، تغییر داده است. در اولین دور گفتوگوها پس از آتشبس ماه آوریل، فرستادگان ترامپ- استیو ویتکوف و جیدی ونس- ظاهراً پیشنهادی را ارائه دادند که براساس آن ایران غنیسازی اورانیوم را به مدت ۱۰ سال تعلیق کند. اما ترامپ بعدا خواستار تعلیق ۲۰ساله شد. اخیرا نیز در حالی که مذاکرهکنندگان منتظر پاسخ [آیتالله] خامنهای به پیشنویس توافق بودند، گزارش شده که ترامپ شروط جدیدی را در رابطه با برنامه هستهای ایران و دسترسی به داراییهای مسدود شده اضافه کرده است که موجب عمیقتر شدن بیاعتمادی ایران به مذاکرات شده است.
ترامپ در شکست، کارتر دوم میشود؟
از سوی دیگر، روزنامه فایننشالتایمز با تاکید بر این موضوع که «ترامپ در حال تبدیلشدن به جیمی کارتر است»، خاطرنشان کرد: هیچ دو انسانی، چه برسد به دو رئیسجمهور آمریکا، به اندازه دونالد ترامپ و جیمی کارتر با یکدیگر متفاوت نیستند. یکی، «خدمتگزار شهروند» صرفهجو بود؛ دیگری ترامپ است. اما یک نقطه مشترک میان آنها وجود دارد؛ ایران. ریاستجمهوری کارتر تحت تأثیر بحران تسخیر سفارت آمریکا قرار گرفت و هرگز نتوانست از سایه آن خارج شود. عملیات «خشم حماسی» ترامپ نیز تلهای است که او با بیخیالی وارد آن شد. از اینرو، ایران اکنون در حال شکل دادن به میراث سیاسی او نیز هست.
کارتر پس از کشتهشدن هشت آمریکایی در عملیات نافرجام نجات گروگانها (طبس)، عمیقاً احساس عذاب وجدان میکرد. ترامپ نیز تاکنون ۱۳ نظامی آمریکا را در منطقه خلیجفارس از دست داده است. او از واکنش افکار عمومی به تلفات بیشتر هراس دارد. ترامپ هفته گذشته در پاسخ به این سؤال که آیا قصد دارد ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران را تصرف کند، گفت: «در همان ابتدا به این موضوع فکر کرده بودیم، اما نمیخواستم جیمی کارتر شوم.» با این حال، به نظر میرسد ترامپ در حال تبدیلشدن به همان چیزی است که از آن پرهیز میکند. هنگامی که این تصور شکل بگیرد که رئیسجمهور آمریکا اسیر تصمیمات دیگران شده، برچسب ناتوانی بهسختی از او جدا خواهد شد؛ و این وضعیت خطرآفرین است.
سرنگونی آپاچی نماد حکمرانی ایران بر هرمز
زد و خورد ایران و آمریکا در خلیجفارس به بهانه سرنگون شدن آپاچی پنتاگون هم مورد بحث محافل سیاسی و رسانهای است. در این زمینه، ژنرال برتراند ویلمر، رئیس پیشین ستاد مشترک ارتش فرانسه گفت: آپاچی یک هدف ایدهآل برای حملات موشکی است. ایران در حال اعمال حاکمیت هواییِ بیسابقه بر فراز تنگه هرمز است؛ آن هم علیرغم تمام رادارها، جنگندهها و آواکسهای طرف مقابل.
«لورا اینگراهام»، مجری شبکه فاکسنیوز (نزدیک به ترامپ)، درواکنش به ادعاهای تکراری ترامپ گفت: مدام میشنویم که ارتش ایران نابود شده است؛ اگر واقعاً نابود شده، پس چطور همچنان به ما حمله میکنند؟
دست خالی یک خالیبند پس از 61 بار ادعای پیروزی و توافق!
کریس جانسون تحلیلگر آمریکایی هم گفت: ترامپ ۳۷ بار ادعای پیروزی کرده، ۲۴ بار گفته که توافق «قریبالوقوع» است، حتی ۱۲ بار اعلام کرده که جنگ دیگر تمام شده، اما واقعیت چیست؟ الان ماه ژوئن است و ایران در حال سرنگون کردن بالگردهای آپاچی آمریکاست! فراموش نکنید ایران اولین کشوری در تاریخ بود که توانست یک اف۳۵ آمریکا را با موفقیت سرنگون کند و تنگه هرمز همچنان تحت کنترل ایران است. ترامپ نه برگ برندهای در دست دارد و نه راه فراری از این وضعیت کاملاً آشفته. او فقط میتواند سعی کند افکار عمومی آمریکا را منحرف کند: مثلاً در مسابقات بسکتبال بخوابد و کاخسفید را به جایگاه مسابقه قفس برای مبارزات یوافسی خود تبدیل کند. ترامپ برای ایالاتمتحده، یک فاجعه مطلق است.
این سرنگونیها میگوید که باید به خانه برگردیم
کارولین سانشاین، معاون ستاد انتخاباتی ترامپ در سال ۲۰۲۴ معتقد است آمریکا باید حتی بدون توافق هم که شده به جنگ پایان دهد. او گفت: من هم خوشحالم که خلبانان بالگرد ما سالم هستند، اما سؤالات زیادی دارم از سرنگونی اولین سوخترسانهای کیسی-۱۳۵ آمریکا در جنگ. همچنین درباره خلبانان اف-۱۵ که در ایران سقوط کردند و هنوز ندیدهایمشان. فضانوردان به کاخسفید آمدند، اما خبری از آن خلبانان نیست. وقت برگشتن به خانه است، نیازی به منتظرماندن برای توافق نیست. رئیسجمهور تنها با خروج از این جنگ میتواند یک جهش سیاسی بزرگ کند. این موضوع نهفقط بر نگاه جمهوریخواهان به ترامپ، بلکه بر جایگاه جهانی کشور ما هم اثر دارد. من تازه از استانبول ترکیه، همسایه ایران و عضو ناتو، برگشتهام. از مردم پرسیدم: «آیا این جنگ باعث میشود آمریکا را بهعنوان نیروی خیر، بیشتر یا کمتر احترام کنید؟» هرکس صادقانه گفت: «نه. شما ۱۶۵ دانشآموز را کشتهاید. این کار ما را به صلح نزدیک نمیکند و چهره آمریکا را بهتر نمیکند. پس وقت بازگشت به خانه است».
انتقام خون؟ پس دانشآموزان میناب چه میشود؟
در حالی که آمریکا ادعا کرد در دفاع از خود، انتقام حمله به بالگرد آپاچی را از ایران میگیرد، ایتان لوینس روزنامهنگار آمریکایی پرسیده است: ایالاتمتحده ۱۵۰ دانشآموز ایرانی را در عرض ۱۰ دقیقه کشت. ایران در کل جنگ حتی یک دانشآموز را هم نکشت. چرا ایران «آدم بد» است؟
همچنین، جکسون هینکل، فعال رسانهای آمریکایی مینویسد: ترامپ همین الان ایران را بمباران کرد و چند مکان را هدف قرار داد. اما نکته اینجاست که اگر آنها میتوانند اهداف نظامی را با چنین دقتی بزنند، چرا ۱۶۸ دانشآموز مینابی را در روز اول این جنگ بمباران کردند؟
زکریا: ترامپ کاملاً شکست خورده است
فرید زکریا مجری شبکه سیانان در ارزیابی صد روز سردرگمی و ناکامی جنگافروزان گفت: آمریکا در نابودی نظامی ایران و مقاومت کاملاً شکست خورده است. رئیسجمهور ترامپ و نخستوزیر نتانیاهو در ماههای پس از حملات ژوئن، ادعا میکردند که حماس نابود شده، حزبالله نابود شده، ایرانیها فلج شدهاند. اما به دنیا نگاه کنید. ایرانیها در موقعیت بسیار قویای در خلیجفارس قرار دارند. حزبالله همچنان در لبنان باقی مانده است. ایران نیروی دریاییاش فعال است، حتی با اینکه چندینبار به ادعای دولت ترامپ، به کف دریا رفته است(!) فقط بمباران و امید بستن، معلوم شده که استراتژی نیست. ترامپ بهشدت عصبانی است که جنگ علیه ایران مطابق میل او و نتانیاهو پیش نرفته و نهتنها اهداف سیاسیشان را محقق نمیسازد، بلکه موجب افت شدید داخلی هر دو شده است.
آمریکا برای توافق باید تسلیم ایران شود
نشریه آمریکایی The Dispatch در بررسی این پرسش که «چرا توافق با ایران، سند تسلیم نهائی آمریکا در خاورمیانه است؟»، مینویسد: منازعه واشنگتن و تهران با هیچ توافق دیپلماتیکی پایان نمییابد، چراکه این رویارویی با ماهیت جنبشی انقلابی گره خورده که هدفش مبارزه با نفوذ آمریکا است. توافقهای رسمی صرفاً تنشها را موقتاً سرد میکنند. سران ایران با درک این سرنوشت که آمریکا به دنبال نابودی ایران است، از اعطای امتیازات معنادار خودداری میکنند. آنها پس از بقا در برابر حملات و دستیابی به بازدارندگی جدید، جسورتر شدهاند.
تلاش برای دستیابی به توافقی بزرگتر از برجام، نادیده گرفتن این واقعیت است که تهران حتی پس از حملات ژوئن ۲۰۲۵ آمریکا به تاسیسات هستهایاش، مسیر خود را تغییر نداد. مذاکرات اخیر نشان میدهد ایران به دنبال لغو تحریمها در ازای امتیازات ظاهری است. تاسیسات پنهان آن در «کوه کلنگ» و اصفهان چنان در عمق زمین قرار دارند که با قویترین بمبهای سنگرشکن آمریکا نابود نمیشوند و نیروی زمینی نیز ریسک غیرقابل قبولی دارد. در نتیجه، هرگونه توافق صرفاً ساخت بمب اتمی را به تاخیر میاندازد.
دست برتر ایران و تحمیل مطالبات به آمریکا
نشریه آمریکایی میافزاید: کنترل دوفاکتوی ایران بر تنگه هرمز، نظم امنیتی منطقه به رهبری آمریکا را متلاشی میکند. تهران با ادعای حق کنترل بر این آبراه، واژه «خدمات ناوبری» را جایگزین عوارض عبور کرده است. پیامدهای این امر فوریتر از پرونده هستهای است؛ زیرا بخش اعظم تجارت جهانی از هرمز عبور میکند و برخلاف دریای سرخ، مسیر جایگزین مطمئنی ندارد. اشتباه آمریکا در تمرکز بر نابودی نیروی دریایی کلاسیک ایران و نادیده گرفتن قایقهای تندرو و توانمندیهای ضدکشتی، عملاً این منافع حیاتی را به دشمن واگذار کرد. این وارونگی سبب شده تا تهران شروط منطقهای سنگینی را تحمیل کند؛ شروطی شامل خروج نیروهای آمریکایی، توقف عملیات اسرائیل در لبنان و دریافت تضمین عدم تعرض سازمان ملل برای خود و نوابش. امضای این توافق توسط ترامپ، به معنای واگذاری حق آزادی کشتیرانی و اجازه به ایران برای گروگان گرفتن کل منطقه و تهدید منافع واشنگتن خواهد
بود.
پیروزی ایران در احیای وحدت میدانها
در حالی که دولت صهیونیست شدیداً حملات سنگین ایران به سه پایگاه هوائی اسرائیل و یک پالایشگاه بزرگ در حیفا را سانسور کرد، روزنامه هاآرتص در ارزیابی اهمیت رویداد نوشت: افسران ارشد ارتش اسرائیل و مسئولان بخش اطلاعات و بخش برنامهریزی، در جریان نشستهای غیرعلنی هشدار دادهاند که ایران بهتدریج در حال موفقشدن به تحمیل مفهوم «وحدت میدانها» است. ایران بهتدریج وحدت «اتحاد میدانها»(غزه، لبنان، سوریه، یمن و عراق) را تحمیل میکند.
ارتش هشدار میدهد که ادامه سیاست کنونی ممکن است به فرسایش قدرت بازدارندگیای منجر شود که طی بیش از دو سال و نیم جنگ ایجاد شده است؛ بهویژه اینکه این روند میتواند به آزادی عمل اسرائیل در منطقه آسیب بزند، آزادی عملی که یکی از مهمترین داراییهای راهبردی ارتش در خاورمیانه بهشمار میرود. ایرانیها در ایجاد یک معادله جدید موفق میشوند. هر اقدامی در لبنان بهعنوان بخشی از یک نبرد واحد ارزیابی خواهد شد. اگر ایران اصل اتحاد میدانها را تثبیت کند، «اسرائیل» با دشواری در استفاده مستقل و سریع از زور در لبنان و دیگر میدانها مواجه خواهد شد.
در همین حال، روزنامه تایمز اسرائیل به استناد تصاویر ماهوارهای نوشت: پایگاه هوائی رامات دیوید به دنبال حملات ایران آسیب دیده است. تصاویر ماهواره Sentinel-2 کمیسیون اروپا که توسط سایت مرورگر کوپرنیک پردازش شدهاند، یک تکه تغییر رنگ را در محل یکی از آشیانههای پایگاه هوائی رامات دیوید نشان میدهند که احتمالاً در جریان حملات، مورد اصابت قرار گرفته است.
در حملات ایران، علاوه بر پالایشگاه بازان، سه پایگاه تل نوف، رامات دیوید و نواتیم هدف حملات موشکی سنگین ایران قرار گرفت.