کرمان رصد - اکو ایران / متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
این برای اولین بار است که ترامپ در ظاهر به طور آشکارا اذعان میکند که ایران ممکن است ذخایر اورانیوم را به خارج از کشور منتقل نکند.
بازار ![]()
وزیر امور خارجه ایالات متحده گفت که مذاکره برای توافق با ایران میتواند «چند روز طول بکشد».
چند روز تا توافق؟
به نوشته خبرگزاری رویترز، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز سهشنبه گفت که مذاکره برای توافق با ایران میتواند «چند روز طول بکشد». این گفتهها، یک روز پس از آن که نیروهای آمریکایی حملاتی در جنوب ایران انجام دادند، امیدها برای پایان قریبالوقوع درگیری را نقش بر آب کرد. روبیو با اشاره به حملات علیه اهدافی از جمله قایقهایی که به ادعای سعی در مینگذاری داشتند و سایتهای پرتاب موشک، گفت که تنگه هرمز باید «به هر نحوی» باز باشد. روبیو در هواپیمای خود در جایپور هند به خبرنگاران گفت: «تنگهها باید باز باشند، آنها به هر نحوی باز خواهند بود، بنابراین باید باز خواهند بود».
با وجود آتشبس برقرار شده از اوایل آوریل، فرماندهی مرکزی ایالات متحده روز دوشنبه در بیانیهای ادعا کرد کرد که حملات جدیدی را انجام داده که «برای محافظت از نیروهای ما در برابر تهدیدات نیروهای ایرانی» طراحی شده است. روبیو پیش از این در دهلینو به خبرنگاران گفته بود که ایالات متحده قبل از بررسی اینکه آیا با ایران به «روش دیگری» برخورد کند، به دیپلماسی هر فرصتی برای موفقیت میدهد. او با اشاره به مذاکرات در مورد «بازگشایی تنگه» و «مذاکرات بسیار واقعی، مهم و با محدودیت زمانی در مورد موضوع هستهای» گفت که «یک چیز کاملاً محکم روی میز است».
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، هم روز دوشنبه در یک پست طولانی در شبکههای اجتماعی گفت که مذاکرات با ایران «به خوبی» پیش میرود، اما در صورت شکست، نسبت به حملات جدید هشدار داد. او نوشت: «این فقط یک معامله بزرگ برای همه خواهد بود، یا اصلاً هیچ معاملهای نخواهد بود». در نشانه دیگری از تنشهای منطقه، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز دوشنبه گفت که اسرائیل حملات علیه حزبالله لبنان را تشدید خواهد کرد. ارتش اسرائیل اندکی پس از آن اعلام کرد که به زیرساختهای حزبالله در دره بقاع شرقی لبنان و سایر مناطق حمله میکند. اسرائیل و لبنان در اواسط آوریل با آتشبس موافقت کردند، اما اسرائیل به حملات هوایی خود ادامه داده و ادعا میکند این اقدامات دفاع از خود علیه حزبالله است، که طرف آتشبس نبود.
مذاکرات دوحه
حملات آمریکا در حالی رخ داد که به گفته یک مقام آگاه، محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی، رئیسمجلس و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران برای مذاکره با نخستوزیر قطر در مورد توافق احتمالی با آمریکا برای پایان دادن به جنگی سه ماهه در دوحه بودند. به گفته یک مقام مسئول آگاه از سفر مقامات ایرانی به دوحه به رویترز گفته که مذاکرات بر سر تنگه هرمز و ذخایر اورانیوم غنیشده ایران متمرکز بود. در همین حال، عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی ایران هم برای بحث در مورد آزادسازی احتمالی داراییهای مسدود شده ایران به عنوان بخشی از توافق نهایی حضور داشت.
روزنامه نیکی ژاپن به نقل از یک منبع دیپلماتیک خاورمیانه گزارش داده که ایالات متحده و ایران حدود 30 روز پس از دستیابی به توافق برای پایان دادن به خصومتها، در مورد طرحی برای باز کردن تنگه هرمز مذاکره خواهند کرد. ایران پس از توافق، در یک بازه زمانی ۳۰ روزه، مینها را از تنگه هرمز پاکسازی خواهد کرد و پس از آن کشتیهای همه کشورها میتوانند آزادانه و ایمن تردد کنند و ایران دریافت عوارض ترانزیت را متوقف خواهد کرد. آتشبس مورد توافق در اوایل آوریل به مدت ۶۰ روز تمدید خواهد شد و قرار است در طول این وقفه دو ماهه، مذاکراتی در مورد برنامه هستهای ایران برگزار شود.
چراغ سبز هستهای ترامپ؟
در همین شرایط، ترامپ دوشنبه شب در ظاهرا به تهران امتیاز جدیدی پیشنهاد داده و در پستی در رسانههای اجتماعی اعلام کرد که اورانیوم غنیشده نگهداریشده در ایران میتواند در داخل کشور، در فرآیندی تحت نظارت آژانس بینالمللی هستهای «نابود» شود. سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده با خلوص بالا ایران، یکی از نکات اصلی مورد اختلاف در دورهای مختلف مذاکرات بین واشنگتن و تهران بوده است. ترامپ در این رابطه نوشت: ««اورانیوم غنیشده (غبار هستهای!) یا فوراً به ایالات متحده تحویل داده خواهد شد تا به خاک آمریکا برده شده و منهدم گردد، یا ترجیحاً با هماهنگی و همکاری ایران، در همان مکان منهدم شود، یا در مکانی دیگر که مورد قبول باشد، با نظارت کمیسیون انرژی اتمی یا نهاد معادل آن بر این فرآیند و رویداد».
به نوشته سیانان، ترامپ هفته گذشته در دفتر بیضی کاخ سفید به خبرنگاران گفته بود که ایالات متحده رقیقسازی اورانیوم غنیشده در خاک ایران موافقت نخواهد کرد، اما این بیانیه نشاندهنده گشودگی نسبت به مشارکت تهران در این فرآیند است. ترامپ روز پنجشنبه گفته بود: «ما احتمالاً پس از دستیابی به آن، آن را نابود خواهیم کرد، اما اجازه نخواهیم داد که آنها آن را داشته باشند». رتوریکی که در روزهای اخیر مقامات آمریکایی استفاده از آن کردهاند «نه گرد و غبار، نه دلار» است؛ که به ذخایر نزدیک به ۱۰۰۰ پوند اورانیوم با غنای بالا اشاره دارد که کاخ سفید اصرار دارد قبل از اینکه ایران از توافق پیشنهادی برای پایان دادن به جنگ بهرهمند شود، باید از بین برود.
این برای اولین بار بود که ترامپ آشکارا اذعان میکرد که ایران ممکن است ذخایر اورانیوم را به خارج از کشور منتقل نکند. به باور برخی تحلیلگران، عبارت «نابود شده» نیز بعداً به «رقیق شده» تغییر خواهد کرد (که همیشه پیشنهاد ایران بوده است) و به نظر میرسد ایران به آنچه میخواهد میرسد: عدم انتقال اورانیوم به کشور ثالث، بلکه رقیق کردن آن تا ۲۰٪ و خلوص ۳.۶۷٪ در داخل ایران.
ریچارد اشمیرر، سفیر سابق آمریکا در عمان، هم به الجزیره گفته که آخرین اظهارات ترامپ در مورد اورانیوم با غنای بالا در ایران، گزینههای بالقوهای را نشان میدهد که ایران ممکن است با آنها موافقت کند. اشمیرر گفت: «من فکر میکنم راههایی برای رسیدگی به این موضوع وجود دارد که ایران میتواند با آنها موافقت کند و این برای ترامپ قابل قبول خواهد بود». او گفت که این میتواند شامل «رقیقسازی مقدار فعلی اورانیوم با غنای بالا» در اختیار ایران و نگه داشتن «مقدار مشخصی از اورانیوم با غنای پایین» در دسترس باشد. او ادامه داد: «یا این میتواند با ارسال اورانیوم غنیشده ایران به خارج از کشور محقق شود». او افزود: «من فکر میکنم ارسال آن، احتمالاً به روسیه، ممکن است چیزی باشد که ایران با آن موافق باشد».
به نوشته گاردین، در دورهای قبلی مذاکرات با ایالات متحده، ایران اعلام کرده بود که مایل است اورانیوم غنیشده با خلوص بالای خود را رقیق کند، اما اجازه انتقال این ذخایر را به ایالات متحده یا روسیه نخواهد داد. به باور کارشناسان، پست اخیر ترامپ میتواند به منزله یک مصالحه بزرگ از سوی رئیسجمهور آمریکا باشد، زیرا به نظر میرسد مذاکرات پس از موجی از فعالیتهای دیپلماتیک در آخر هفته کند شده است. پیش از این هم العربیه گزارشی به نقل از منابع ناشناس، مدعی شده بود که ایران پیش از هرگونه توافق احتمالی با ایالات متحده، به دنبال تضمینهایی از چین است و ممکن است ذخایر اورانیوم خود را به عنوان بخشی از مذاکرات به چین منتقل کند.