کرمان رصد - فارس /متن پیش رو در فارس منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
ناوهای جنگی آمریکا در خلیج فارس دیگر امن نیستند؛ سامانههای موشکی ضدکشتی و بالستیک ایران، از جمله «نور»، «قدیر»، «قادر»، «ابومهدی»، «خلیج فارس» و «هرمز»، با برد بالا، پرواز کمارتفاع و هدایت پیشرفته، توان نفوذ به حلقههای حفاظتی ناوها و انهدام شناورهای بزرگ را دارند.
همزمان با تداوم فضاسازیهای مقامات آمریکایی و اعزام ناوهای جنگی به منطقه، آیتالله سید علی خامنهای رهبر انقلاب و فرمانده کل قوا امروز در جمع باشکوه مردم تبریز در خصوص تهدید و اقدام آمریکاییها یعنی اعزام ناو جنگی به سمت ایران، گفتند: «ناو البته دستگاه خطرناکی است اما خطرناکتر از آن، سلاحی است که میتواند ناو را به قعر دریا بفرستد.»این سخنان صریح، بازتابدهنده منطق روشن جمهوری اسلامی ایران در حوزه بازدارندگی فعال است؛ منطقی که بر توانمندیهای بومی و اقتدار دفاعی متکی بوده و هرگونه قدرتنمایی نظامی دشمن را با پاسخی سخت و پشیمانکننده مواجه میکند.
اکنون این پرسش در کانون توجه قرار گرفته است که چه ظرفیتها و سلاحهایی در اختیار ایران قرار دارد که میتواند هیمنه ناوهای آمریکایی را در هم بشکند و معادلات میدانی را تغییر دهد.برخی از این سلاحها در ادامه معرفی میشود، اما، به گفته سردار تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، تسلیحات روز جنگ با آنچه در روز رزمایش به کار گرفته میشود، متفاوت است.این تسلیحات، طیف گسترده موشکهای کروز و بالستیک هستند از برد ۲۵ کیلومتر تا بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر را شامل میشود.
موشک کروز «نور»
بازار ![]()
موشک کروز «نور» که برای نخستینبار در دهه ۱۳۷۰ معرفی شد و تولید انبوه آن از دهه ۱۳۸۰ آغاز شد، یکی از موشکهای ضدکشتی عملیاتی ایران بهشمار میرود. این موشک دارای طول ۶٫۳۸ متر و قطر بدنه ۳۶ سانتیمتر بوده و جرم کلی آن حدود ۷۱۵ کیلوگرم اعلام شده است. پیشران آن از نوع توربوجت با سوخت مایع است که امکان پرواز پایدار در مسیرهای طولانی را فراهم میکند.سرعت پروازی نمونههای گزارششده برای «نور» در حدود ۱۱۰۰ کیلومتر بر ساعت است و این موشک معمولاً در ارتفاعی نزدیک به ۳۰ متر از سطح دریا پرواز میکند. برد عملیاتی آن تا حدود ۱۲۰ کیلومتر عنوان شده و سامانه هدایتش ترکیبی از رادار داخلی در میانه مسیر و رادار فعال در مرحله نهایی اصابت است.از ویژگیهای شاخص این سامانه میتوان به توانایی پرواز در ارتفاع بسیار پایین بهمنظور کاهش احتمال کشف توسط سامانههای پدافندی، بهرهگیری از کلاهک شدیدالانفجار، سطح مقطع راداری کم و سامانه هدایت مقاوم در برابر جنگ الکترونیک و اغتشاش اشاره کرد؛ قابلیتی که ردیابی آن را برای سامانههای دفاعی دشوار میکند.کاربران عملیاتی موشک «نور» شامل نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، نیروی هوایی ارتش و نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هستند.
موشک کروز «نصر»
موشک کروز دریایی «نصر» نخستینبار در جریان رزمایش «وحدت ۸۷» رونمایی و آزمایش عملیاتی شد. این موشک حدود ۳۵۰ کیلوگرم وزن دارد، طول آن نزدیک به ۳٫۵ متر و قطر بدنه آن حدود ۰٫۲۸ متر است و به یک کلاهک ۱۵۰ کیلوگرمی مجهز شده است.برد عملیاتی «نصر» در حدود ۲۵ کیلومتر اعلام شده و سرعت آن نزدیک به یک ماخ گزارش میشود. در حوزه ویژگیهای فنی، این موشک از توانایی نفوذ و انهدام شناورهای زرهدار نیمهسنگین برخوردار است و به سامانههای هدایت تلویزیونی و راداری مجهز شده است. همچنین از آن بهعنوان یک سامانه مکمل در دفاع ساحلی در کنار توپخانه استفاده میشود.«نصر» در دو گونه دریاپایه و هواپایه تولید شده و با هدف مقابله با شناورهای سنگین طراحی و بهکارگیری شده است.
موشک «نصیر»
موشک «نصیر» موشکی هوشمند با بردی بیش از ۱۰۰ کیلومتر است که تمرکز آن بر عملیات انهدامی میباشد. این سامانه قابل نصب روی یگانها و لانچرهای مختلف است و برای انهدام اهداف از پیشتعیینشده طراحی شده است.
موشک کروز «قدیر»
موشک کروز «قدیر» از نظر طراحی سازهای و سامانههای عملیاتی شباهت قابلتوجهی با خانواده موشکهای «نور» دارد، اما شاخصترین تفاوت آن افزایش قابلملاحظه برد عملیاتی است. برد این موشک به حدود ۳۰۰ کیلومتر میرسد که بیش از ۱۸۰ کیلومتر فراتر از برد نمونه استاندارد «نور» عنوان شده است.در سایر بخشهای فنی و عملکردی، «قدیر» عمدتاً همان ویژگیهای خانواده «نور» را حفظ کرده است؛ از جمله سامانه هدایت، نوع موتور، کلاهک و قابلیتهای مقابله با جنگ الکترونیک که در این موشک نیز بهکار گرفته شدهاند.
موشک کروز «قادر»
موشک کروز «قادر» از خانواده موشکهای «نور» بهشمار میرود و نخستینبار در رژه ۳۱ شهریور سال ۱۳۹۰ رونمایی شد. مهمترین تفاوت آن با «نور» افزایش حجم مخزن سوخت و بزرگتر شدن ابعاد بدنه است که به افزایش برد و مداومت عملیاتی منجر شده است.طول این موشک حدود ۷٫۴۰ متر و قطر بدنه آن ۳۶ سانتیمتر اعلام شده است. «قادر» به موتور توربوجت با سوخت مایع مجهز است که امکان دستیابی به بردی در حدود ۲۰۰ کیلومتر را فراهم میکند. سرعت پروازی آن نزدیک به ۰٫۹ ماخ گزارش شده است.این موشک از کلاهک شدیدالانفجار با قابلیت نفوذ در بدنه کشتیها بهره میبرد و سامانه هدایت آن بر پایه رادار داخلی فعال، خلبان خودکار دیجیتال و مقاومت در برابر اغتشاشات رادیویی (قابلیت گریز از پارازیت) طراحی شده است. همچنین؛ «قادر» به سامانههای جنگ الکترونیک و دیگر قابلیتهای عملیاتی مجهز بوده و امکان نصب بر روی برخی هواگردها از جمله بالگرد میل-۱۷ و جنگندههای اف-۴ را دارد و میتواند از لانچرهای دریایی و ساحلی نیز پرتاب شود.
موشک کروز «قدر ۳۸۰»
موشک کروز «قدر ۳۸۰» (تایپ L) یک موشک کروز دریایی با بردی بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر است که در طراحی آن از هوش مصنوعی برای ارتقای عملکرد عملیاتی استفاده شده است.این موشک توانایی پرواز در ارتفاع بسیار پایین را دارد تا از دید رادارهای دشمن پنهان بماند و در طول مسیر میتواند ارتفاع خود را تنظیم کرده، مسیر حرکت را تغییر دهد و از موانع میانی عبور کند.
در مرحله نهایی، هدایت «قدر ۳۸۰» با بهرهگیری از رادارهای چندگانه انجام میشود که دقت اصابت به نقطه هدف را افزایش میدهد. سرجنگی این موشک از مواد پرانرژی جدید ساخته شده و میزان توان و انرژی انفجاری آن نسبت به نسلهای پیشین بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است. همچنین سامانه کنترل پیشرفته آن با هدف مقاومت در برابر جنگ الکترونیک طراحی شده و قابلیت شناسایی و انطباق با شرایط میدان نبرد را فراهم میکند؛ افزون بر این، امکان اجرای حمله از جناحها و جهتهای مختلف علیه اهداف را دارد.
پلتفرم «قدر ۳۸۰» بر پایه خانواده کروز «پاوه» توسعه یافته و به بالهای جمعشونده به سمت جلو و یک موتور توربوجت نصبشده در بخش بالایی بدنه مجهز است.تفاوت کلیدی این نسخه در سازوکار کنترل بالهاست؛ بهگونهای که برخلاف نمونههای پیشین که برای ثابت ماندن بالها به ریل کمکی نیاز داشتند، در «قدر ۳۸۰» بالها در حالت بسته بدون ریل باقی میمانند و همزمان با شلیک باز میشوند.
«ابومهدی»؛ مشت آهنین ایران بر فرق دشمن
موشک کروز «ابومهدی» که نخستینبار در ۳۰ مرداد ۱۳۹۹ رونمایی شد و در ۳ مرداد ۱۴۰۲ به یگانهای نیروی دریایی ارتش و سپاه الحاق گردید، یک سامانه بردبلند دریایی تولید صنایع هوافضای وزارت دفاع است که برد آن بیش از یک هزار کیلومتر اعلام شده است.این موشک با افزایش چندبرابری پوشش دفاعی دریایی کشور، توان ضربهزنی علیه انواع شناورها را ارتقا میدهد. قابلیت شلیک از حاملهای ثابت و متحرک، امکان پرواز در ارتفاع پایین بهمنظور کاهش احتمال شناسایی، و طراحی عملیاتی مبتنی بر عبور از لایههای پدافندی دشمن و کاهش زمان واکنش، از جمله ویژگیهای عملیاتی آن بهشمار میرود.
«ابومهدی» به سامانه ناوبری تلفیقی پیشرفته و موتور قدرتمند مجهز است؛ قابلیتی که امکان شلیک از عمق خاک ایران و از موقعیتهای کاملاً پنهان به سوی اهداف متحرک دریایی را فراهم میکند.این موشک نخستین کروز دریایی بردبلند کشور است که از سیکر دوگانه راداری (فعال و غیرفعال) بهره میبرد؛ فناوریای که ضمن افزایش توان مقابله با جنگ الکترونیک سامانههای دشمن، سطح اختفای موشک در مرحله نزدیکشدن به هدف را افزایش داده و احتمال غافلگیری و کاهش فرصت واکنش دشمن را تقویت میکند.
«هرمز»؛ پیکان آتشین ایران بر قلب دشمن
نسل جدید موشکهای بالستیک ضدرادار و ضدکشتی «هرمز» برای نخستینبار در اردیبهشت ۱۳۹۳ و هنگام بازدید رهبر معظم انقلاب از دستاوردهای جدید نیروی هوافضای سپاه به نمایش گذاشته شد.هرمز ۱ و ۲ به دلیل شباهت ساختاری و عملکردی با خانواده موشکهای کلاس «فاتح»، در واقع نسخهای ارتقا یافته و بهینهشده از این خانواده به شمار میآیند و جزو دقیقترین موشکهای ایرانی دستهبندی میشوند.بر اساس اظهارات سردار امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، برد این موشک حدود ۳۰۰ کیلومتر است و سرعت نمونه هرمز ۲ بین ۴ تا ۵ برابر سرعت صوت گزارش شده است. برخلاف موشکهای ضدکشتی مانند «خلیجفارس» که از هدایت اپتیکی بهره میبرند یا موشک «فاتح-۱۱۰» که از سامانه هدایت اینرسی دقیق استفاده میکند، نسخه ضدرادار «هرمز» مجهز به جستجوگر امواج راداری است و مستقیماً به منبع انتشار امواج راداری حمله میکند.
وزن سرجنگی این موشک بهطور رسمی اعلام نشده، اما با توجه به شباهت آن به خانوادههای «فاتح-۱۱۰» و «خلیجفارس» میتوان وزن سرجنگی «هرمز» را در حدود ۴۵۰ تا ۶۰۰ کیلوگرم برآورد کرد.آزمایشهای منتشرشده نشان میدهند که «هرمز ۱» توانسته کانتینری به طول حدود ۴ متر، مجهز به یک رادار، را منهدم کند؛ دستاوردی که دقت و کارایی بالای این سامانه را به نمایش میگذارد.سردار حاجیزاده همچنین تصریح کرده است که «هرمز ۱» قادر است رادارهای نصبشده بر ناو هواپیمابر، سایتهای پاتریوت در خشکی و دیگر سایتهای جستجوگر راداری را هدف قرار داده و منهدم کند. از منظر کاربرد عملیاتی، این موشک علاوه بر نقش ضدراداری، میتواند علیه شناورهای نظامی، از جمله شناورهای بزرگ مستقر در خلیج فارس، بهکار رود. نکته برجسته دیگر، تحرک بالای «هرمز» است؛ این موشک بر روی پرتابگری با قابلیت تحرک بالا نصب میشود که از نظر بقابپذیری و انعطافپذیری عملیاتی یک مزیت مهم محسوب میشود.
«خلیج فارس»؛ یک تیر و چند نشان ایران در عرصه دریا
موشک بالستیک ضدکشتی «خلیج فارس» که نیروی هوافضای سپاه در بهمنماه ۱۳۸۹ یک فروند از آن را با موفقیت آزمایش کرد، نخستین موشک بالستیک مافوقصوت ایران است که برای اهداف دریایی طراحی شده است. این خانواده موشکی ترکیبی از سرعت بالا، برد مناسب و مرحله نهایی مانورپذیر را ارائه میدهد و در نقشهای منع دسترسی/ایجاد منطقه (A2/AD) کاربرد دارد.مشخصات فنی این موشک شامل حداقل برد عملیاتی حدود ۳۰۰ کیلومتر، طول تقریبی ۸٫۹۰ متر، قطر بدنه ۶۸ سانتیمتر، وزن کل مسلح ۳۷۳۰ کیلوگرم و سرجنگی حدود ۴۵۰ کیلوگرم است. سامانه پیشران آن مبتنی بر سوخت جامد است.
هدایت «خلیج فارس» ترکیبی است و در فاز نهایی به جستجوگر و قفل مجهز است که گفته میشود شامل سامانه الکترواپتیک پیشرفته برای کشف هدف هنگام ورود مجدد به جو است؛ بنابراین موشک توانایی کشف مستقل هدف در مرحله نهایی و قفل نهایی را دارد.این موشک عملاً نسخهای ارتقا یافته از خانواده «فاتح-۱۱۰» محسوب میشود و برای مقابله با شناورهای بسیار بزرگ و زرهپوش، از جمله ناوهای هواپیمابر، طراحی شده است. ترکیب سرعت مافوقصوت و هدایت مرحله نهایی مانورپذیر، توانایی نفوذ به حلقههای حفاظتی و کاهش فرصت واکنش سامانههای پدافندی دشمن را افزایش میدهد.طراحی و توسعه این سامانه توسط مرکز تحقیقاتی نیروی هوافضای سپاه و تولید آن توسط وزارت دفاع انجام شده و از جمله دستاوردهای برجسته مرحوم سردار حسن طهرانیمقدم به شمار میرود.
ایران آماده حمله سنگین به ناوهای متجاوز آمریکاتوان بازدارندگی دریایی ایران فراتر از تهدیدهای سنتی است و شامل مجموعهای از سامانههای موشکی ضدکشتی است که قابلیت مقابله با ناوهای جنگی پیشرفته را دارند. موشکهای کروز «نور»، «قادر»، «قدیر» و «ابومهدی» با بردهای متنوع، پرواز در ارتفاع پایین، سامانههای هدایت مقاوم در برابر جنگ الکترونیک و سرجنگیهای قدرتمند، توانایی نفوذ به حلقههای حفاظتی ناوها و انهدام شناورهای بزرگ را فراهم میکنند.
علاوه بر آن، سامانههای بالستیک ضدکشتی مانند «خلیج فارس» و «هرمز» با سرعت بالا، هدایت مرحله نهایی مانورپذیر و فناوریهای ضد رادار، توان ضربهزنی دقیق به اهداف دریایی و کاهش فرصت واکنش پدافند دشمن را دارند.بدین ترتیب، ظرفیت عملیاتی نیروهای دریایی ایران این امکان را میدهد که هرگونه تهدید از سوی ناوهای دشمن را با دقت و کارایی بالا پاسخ دهد و امنیت خطوط دریایی و حاکمیت ملی کشور را تضمین کند.
مهدی طلوع وند