کرمان رصد - کرمان- عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی کرمان گفت: الگوی کشت برنامهای جامع برای ایجاد تعادل میان منابع موجود، نیازهای غذایی جامعه و ظرفیتهای تولیدی مناطق و منافع کشاورزان است.
نادرکوهی، در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: کشاورزی امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تصمیمگیری هوشمندانه و مبتنی بر واقعیتهای اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی است.
وی افزود: افزایش جمعیت، محدودیت منابع آب و خاک، تغییرات اقلیمی و ضرورت تأمین امنیت غذایی، همگی ما را به این پرسش اساسی رهنمون میکنند که چه محصولی، در کجا، چه زمانی و به چه میزان کشت شود؟
وی با بیان اینکه پاسخ علمی و عملی به این پرسش، در مفهوم الگوی کشت نهفته است ادامه داد: الگوی کشت صرفاً تعیین فهرستی از محصولات برای کشت نیست؛ بلکه برنامهای جامع برای ایجاد تعادل میان منابع موجود، نیازهای غذایی جامعه، ظرفیتهای تولیدی مناطق و منافع اقتصادی کشاورزان است.
کوهی، گفت: انتخاب محصول مناسب باید بر اساس عواملی همچون میزان آب در دسترس، شرایط اقلیمی، کیفیت خاک، نیاز بازار، ارزش اقتصادی محصول و مزیت نسبی هر منطقه صورت گیرد.
معاون پژوهش فناوری و انتقال یافته ها و عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان تصریح کرد: در کشور ما، مسئله آب اهمیت دوچندانی دارد و ادامه کشت محصولات آب بر در مناطق کم آب، علاوه بر افزایش فشار بر منابع زیرزمینی و سطحی، میتواند پایداری تولید و معیشت کشاورزان را در بلندمدت با خطر مواجه کند؛ از این رو، اصلاح الگوی کشت باید بهعنوان بخشی از راهبرد مدیریت منابع آب و سازگاری با تغییرات اقلیمی مورد توجه قرار گیرد.
کوهی، افزود: با این حال، موفقیت الگوی کشت تنها با صدور دستورالعمل و تعیین سهم محصولات محقق نمیشود و کشاورز زمانی به تغییر الگوی کشت روی میآورد که از نظر اقتصادی نیز اطمینان داشته باشد.
وی ادامه داد: بنابراین سیاستهای حمایتی، تضمین یا تسهیل بازار فروش، بیمه محصولات، تأمین نهادهها، آموزش و ترویج کشاورزی نوین و ارائه مشوقهای مناسب، باید در کنار برنامهریزی فنی الگوی کشت قرار گیرند.
وی گفت: از سوی دیگر، توسعه کشت محصولات کمآب بر، ارقام مقاوم به خشکی و شوری، روشهای نوین آبیاری، کشتهای گلخانهای و فناوریهای دقیق کشاورزی میتواند به افزایش بهرهوری منابع کمک کند، لذا هدف نباید صرفاً کاهش مصرف آب باشد؛ بلکه باید افزایش تولید و درآمد به ازای هر واحد آب و زمین باشد.
وی با اشاره به اینکه الگوی کشت همچنین باید با امنیت غذایی کشور پیوندی جدی داشته باشد افزود: کاهش سطح زیرکشت یک محصول بدون توجه به نیاز داخلی و وابستگی احتمالی به واردات، ممکن است چالش دیگری ایجاد کند؛ بنابراین لازم است میان حفظ منابع طبیعی، تأمین نیازهای اساسی جامعه و حفظ درآمد کشاورزان توازن برقرار شود.
کوهی، گفت: در نهایت، الگوی کشت موفق، الگویی منطقهمحور، انعطافپذیر، اقتصادی و مشارکتمحور است؛ الگویی که کشاورز را نه مجری یک دستور اداری، بلکه شریک اصلی تصمیمگیری میداند.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان افزود: آینده کشاورزی کشور در گرو آن است که از کشاورزی مبتنی بر «عادت و تجربه صرف» به سمت کشاورزی مبتنی بر «داده، دانش و بهرهوری» حرکت کنیم.
وی اظهار داشت: امروز اصلاح الگوی کشت دیگر یک انتخاب نیست؛ ضرورتی است برای آنکه بتوانیم میان تولید غذا، حفظ منابع طبیعی و تداوم زندگی روستایی و کشاورزی، تعادلی پایدار ایجاد کنیم.
کوهی، افزود: اگر این مسیر با مشارکت کشاورزان، دانشگاهها، بخش خصوصی و سیاستگذاران طی شود، میتوان امیدوار بود که کشاورزی کشور نهتنها با بحرانهای پیشرو سازگار شود، بلکه به الگویی برای بهرهوری و پایداری تبدیل شود.